Chương trình tiêm chủng mở rộng tại Đồng Nai nhiều năm qua được duy trì hiệu quả, góp phần kiểm soát nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tuy nhiên, hiện một số đơn vị y tế cơ sở vẫn gặp không ít khó khăn, ảnh hưởng đến tỷ lệ bao phủ vắc xin và tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe trẻ em trước các bệnh truyền nhiễm.
Trên 96% trẻ được tiêm vắc xin đầy đủ
Chương trình tiêm chủng mở rộng hiện được triển khai định kỳ tại tất cả trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh. Trẻ em được tiêm các loại vắc xin theo quy định như lao (BCG), viêm gan B, viêm não Nhật Bản, vắc xin 5 trong 1 (bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - Hib), bại liệt, sởi - rubella…
Trẻ em được tiêm chủng trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại Trạm Y tế xã Đồng Phú.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai, giai đoạn 2021-2025, chương trình tiêm chủng mở rộng trên địa bàn đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Mạng lưới tiêm chủng được duy trì ổn định đến tận tuyến cơ sở.
Phát biểu tại buổi làm việc với đoàn công tác của Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) ngày 16-3 vừa qua, BS.CKII Lưu Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, cho biết sau sáp nhập, tỉnh có quy mô dân số khoảng 4,5 triệu người với 95 đơn vị hành chính cấp xã.
Đồng Nai là địa phương có đông công nhân và người lao động nhập cư, dân số biến động lớn nên việc quản lý đối tượng tiêm chủng gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, trong thời điểm dịch COVID-19 bùng phát năm 2021, công tác tiêm chủng bị ảnh hưởng do gián đoạn nguồn cung vắc xin và giãn cách xã hội.
Tuy vậy, giai đoạn 2021-2025, tỉnh vẫn duy trì tỷ lệ tiêm chủng tăng đều qua các năm. Năm 2025, tỷ lệ trẻ được tiêm chủng đầy đủ đạt 96,3%.
Song song đó, Ngành Y tế triển khai nhiều chiến dịch tiêm bổ sung nhằm tăng cường miễn dịch cộng đồng. Riêng chiến dịch tiêm phòng Sởi năm 2025, toàn tỉnh đã tiêm cho hơn 112.000 trẻ từ 1 đến 10 tuổi, đạt 97,5% kế hoạch; đồng thời tiêm sớm cho hàng nghìn trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi.
BS.CKI Hồ Thị Hoa, Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm CDC Đồng Nai cho biết, nhờ duy trì tốt chương trình tiêm chủng mở rộng, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi đã được kiểm soát hiệu quả trong nhiều năm qua.
“Tiêm chủng là biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả và tiết kiệm nhất. Nhờ sự phối hợp của các ban ngành, đoàn thể và nhận thức ngày càng được nâng cao của người dân nên tỷ lệ bao phủ vắc xin tại Đồng Nai cơ bản được duy trì ở mức cao. Qua đó, góp phần phòng ngừa nguy cơ bùng phát dịch bệnh” - BS Hoa cho biết.
Nhiều thách thức ở tuyến cơ sở
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác tiêm chủng mở rộng tại tuyến cơ sở vẫn đối mặt với không ít khó khăn, ảnh hưởng đến tỷ lệ bao phủ vắc xin.
CN. Hoàng Thị Phương Thảo - Phó giám đốc Trạm Y tế xã Đồng Phú, cho biết hoạt động tiêm chủng được tổ chức định kỳ mỗi tháng một lần. Trạm Y tế trực tiếp chỉ đạo y tế thôn và cộng tác viên dân số phối hợp với Trưởng các thôn, chính quyền địa phương rà soát trẻ trong độ tuổi, thông báo lịch tiêm để phụ huynh chủ động đưa con đi tiêm.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều trường hợp phụ huynh chưa thể đưa trẻ đi tiêm đúng lịch do nhà ở xa hoặc bận công việc, đặc biệt là các gia đình công nhân làm việc theo ca. Bên cạnh đó, nhân lực tại trạm y tế còn hạn chế trong khi nhân viên y tế phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như khám chữa bệnh ban đầu, phòng chống dịch và quản lý sức khỏe cộng đồng, tạo áp lực cho công tác tiêm chủng.
Một khó khăn khác là việc quản lý đối tượng tiêm chủng tại các khu vực có đông người nhập cư. Tình trạng di biến động dân cư thường xuyên khiến việc theo dõi lịch tiêm của trẻ gặp nhiều trở ngại. “Những yếu tố này khiến một số trẻ phải tiêm bù, tiêm trễ so với lịch, qua đó ảnh hưởng đến tỷ lệ tiêm chủng. Cụ thể, năm 2024 tỷ lệ tiêm trên địa bàn đạt 97,3%, đến năm 2025 giảm còn 96,4%” - CN.Thảo cho biết.
Chị N.T.L. (ngụ xã Đồng Phú) cho hay, chị luôn cố gắng đưa con đi tiêm đúng lịch, song do nhà ở xa điểm tiêm nên đôi khi gặp bất tiện. Không ít lần, đến lịch tiêm nhưng cháu không thể đến đúng hẹn, phải lùi sang đợt khác.
Trong khi đó, anh T.V.M. công nhân làm việc tại khu công nghiệp trên địa bàn cho biết, việc đưa con đi tiêm đúng lịch gặp khó khăn do đặc thù công việc theo ca. “Có khi lịch tiêm trùng giờ làm nên không kịp đưa con đi. Nếu có thêm các buổi tiêm linh hoạt hoặc vào ngày nghỉ thì sẽ thuận tiện hơn” - anh Minh chia sẻ.
Theo CN.Thảo, thời gian tới, trạm sẽ tiếp tục rà soát trẻ chưa tiêm hoặc tiêm chưa đầy đủ để tổ chức tiêm bù, tiêm vét, bảo đảm không bỏ sót đối tượng.
Không chỉ tại xã Đồng Phú, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh hiện cũng đang gặp khó khăn trong triển khai chương trình tiêm chủng mở rộng. Tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tỷ lệ bao phủ vắc xin mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe trẻ em trước các bệnh truyền nhiễm.
Theo BS Hoa, để bảo đảm trẻ được tiêm chủng đầy đủ, ngành y tế Đồng Nai sẽ tiếp tục duy trì nguồn cung vắc xin ổn định, tăng cường giám sát, hỗ trợ tuyến cơ sở và đẩy mạnh truyền thông, giúp người dân tiếp cận kịp thời, đầy đủ thông tin về nguy cơ dịch bệnh cũng như lợi ích của tiêm chủng.
Bên cạnh đó, ngành y tế sẽ tiếp tục vận động các gia đình đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch nhằm nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin trong cộng đồng. “Duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin cao không chỉ bảo vệ từng cá nhân mà còn góp phần ngăn ngừa dịch bệnh lây lan, giảm tỷ lệ mắc và tử vong”, - BS Hoa nhấn mạnh.
Thanh Quyết