Mới đây, tại phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai, một con chó mắc bệnh dại đã cắn liên tiếp 12 người. Đáng chú ý, phần lớn các nạn nhân đều không đi tiêm vắc xin phòng dại ngay sau khi bị cắn và không thông báo cho cơ quan chức năng. Chỉ khi được ngành y tế phát hiện, điều tra và vận động, những người này mới đến cơ sở y tế tiêm phòng. Vụ việc là lời cảnh báo về tâm lý chủ quan trước bệnh dại – căn bệnh có tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu xử trí đúng.
Phát hiện kịp thời ổ dịch qua hệ thống giám sát, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm
Mới đây, thông qua hoạt động giám sát thường xuyên tại các cơ sở tiêm vắc xin phòng dại, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai đã phát hiện dấu hiệu bất thường khi trong thời gian ngắn có hai người cùng khai báo bị một con chó cắn tại khu phố Lộ Đức, phường Hố Nai. Ngay sau đó, CDC Đồng Nai đã phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản, Trạm Thú y, Trạm Y tế và UBND phường Hố Nai tiến hành điều tra dịch tễ, xác minh nguồn lây và triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch theo quy định.
.jpg)
Lực lượng chức năng phối hợp điều tra ổ dịch dại tại phường Hố Nai nhằm triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
Kết quả điều tra cho thấy chỉ trong hai ngày, con chó đã cắn liên tiếp 12 người, trong đó có nhiều trẻ em. Sau khi được bắt giữ và theo dõi, con vật chết và kết quả xét nghiệm xác định dương tính với vi rút dại. Điều đáng lo ngại là ngoài hai trường hợp chủ động đi tiêm phòng, hầu hết những người còn lại đều không đến cơ sở y tế sau khi bị chó cắn, thậm chí không thông báo cho chính quyền địa phương. Chỉ khi lực lượng chức năng vào cuộc điều tra, các trường hợp này mới được vận động đi tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ.
Ngay sau khi có kết quả xét nghiệm, các lực lượng liên ngành đã khẩn trương tiêu hủy động vật mắc bệnh và những con chó có nguy cơ tiếp xúc gần; khoanh vùng, xử lý ổ dịch, tăng cường giám sát, đồng thời rà soát các trường hợp phơi nhiễm để đảm bảo tất cả đều được tiếp cận vắc xin phòng dại kịp thời. Những biện pháp quyết liệt này đã góp phần ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh lan rộng trong cộng đồng.
Theo BS Trịnh Đức Duy, Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, CDC Đồng Nai, điều đáng lo ngại nhất không chỉ là con chó mắc bệnh dại mà còn là sự chủ quan của người dân. Nhiều người cho rằng bị chó nhà cắn sẽ không sao hoặc vết thương nhỏ nên không cần tiêm phòng. Nếu ngành y tế không kịp thời phát hiện và can thiệp thì hậu quả có thể rất nghiêm trọng bởi khi bệnh dại đã khởi phát thì hầu như không còn khả năng cứu chữa.
Sau khi phát hiện ổ dịch, UBND phường Hố Nai đã phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, ngành thú y và các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nhanh chóng khống chế nguy cơ lây lan. Địa phương tổ chức rà soát tổng đàn chó, mèo trên địa bàn; tăng cường quản lý vật nuôi, yêu cầu chủ nuôi thực hiện xích, nhốt, rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng và đưa vật nuôi đi tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ. Đồng thời, lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền đến từng khu dân cư, vận động người dân nâng cao ý thức phòng, chống bệnh dại; kiên quyết xử lý các trường hợp thả rông chó, mèo hoặc không chấp hành quy định về tiêm phòng. Công tác giám sát ổ dịch, theo dõi các trường hợp phơi nhiễm và quản lý đàn vật nuôi cũng được duy trì thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ phát sinh, không để bệnh dại lây lan trong cộng đồng.
Lãnh đạo UBND phường Hố Nai cho biết, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục huy động các cơ sở thú y tham gia chiến dịch tiêm phòng dại cho chó, mèo; thành lập lực lượng xử lý chó, mèo thả rông; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền để mỗi người dân trở thành một "lá chắn" trong phòng, chống bệnh dại. Mục tiêu là khống chế triệt để ổ dịch, không để xảy ra trường hợp tử vong do bệnh dại trên địa bàn.
Chủ động phòng bệnh dại để bảo vệ bản thân và cộng đồng
Theo BS Duy, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút dại gây ra, lây truyền chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh khi cắn, cào hoặc liếm vào vùng da bị tổn thương. Sau khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng như sợ nước, sợ gió, co giật hoặc liệt, người bệnh gần như chắc chắn tử vong. Chính vì vậy, tiêm vắc xin phòng dại sau phơi nhiễm là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Người dân tiêm vắc xin phòng dại tại CDC Đồng Nai sau khi bị chó, mèo cắn.
Ngành y tế khuyến cáo, ngay sau khi bị chó hoặc mèo cắn, cào, liếm vào vết thương hở, người dân cần rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch phù hợp và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vắc xin hoặc huyết thanh kháng dại nếu cần. Người dân tuyệt đối không tự điều trị tại nhà, không đắp lá, không bôi thuốc theo kinh nghiệm dân gian và không chờ theo dõi con vật rồi mới đi tiêm.
Để phòng bệnh dại bền vững, mỗi người dân cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ nuôi bằng việc đưa chó, mèo đi tiêm vắc xin phòng dại hằng năm; không thả rông vật nuôi; xích, nhốt hoặc rọ mõm khi đưa ra nơi công cộng. Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện nghi mắc bệnh dại hoặc cắn người, cần báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để được xử lý kịp thời; tuyệt đối không tự ý giết mổ, vận chuyển hoặc sử dụng động vật nghi mắc bệnh làm thực phẩm.
Vụ việc tại phường Hố Nai thêm một lần nữa nhắc nhở rằng bệnh dại hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân không chủ quan và thực hiện đúng các khuyến cáo của ngành y tế. Chỉ một mũi tiêm đúng thời điểm có thể cứu sống một con người; ngược lại, sự chần chừ hoặc chủ quan sau khi bị chó, mèo cắn có thể phải trả giá bằng chính tính mạng của mình.
Hoàn Lê