Viêm mũi dị ứng (VMDƯ) là bệnh lý thường hay gặp ở một nước có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa như Việt Nam, nhất là giai đoạn giao mùa. Dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, VMDƯ lại gây nhiều phiền toái trong sinh hoạt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Các tác nhân gây VMDƯ
Theo ThS.BS Nguyễn Thanh Tuấn - Chuyên khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark, VMDƯ là tình trạng mũi bị kích thích và viêm của niêm mạc mũi nhưng không phải do vi rút, vi khuẩn mà do các tác nhân từ môi trường như phấn hoa, lông động vật, bụi nhà, nấm mốc, hóa chất…
VMDƯ được chia thành 2 dạng bao gồm: VMDƯ theo mùa hay còn gọi là VMDƯ thời tiết, thường xảy ra ở một vài thời gian nhất định trong năm. VMDƯ theo năm là tình trạng bất cứ khi nào gặp phải các yếu tố dị ứng thì mũi đều bị kích ứng và viêm.
Nguyên nhân dẫn đến VMDƯ thường là do: Các chất gây dị ứng trong nhà: bụi, vật nuôi trong nhà, gián, nấm mốc,....; Các chất gây dị ứng trong không khí: phấn hoa lúa, phấn hoa cỏ,...; Các chất gây dị ứng nghề nghiệp: bụi phấn ở trường học, hóa chất trong các nhà máy, sợi vải trong các xưởng may… Các yếu tố gây VMDƯ tiềm ẩn ở mọi nơi nên rất dễ tái phát.
Nhiều nguyên nhân dẫn đến VMDƯ.
Khi bị VMDƯ, chúng ta sẽ thường gặp một số dấu hiệu như: Ngứa mũi; Nhảy mũi (hắt xì); Chảy nước mũi trong và không có mủ; Nghẹt mũi gây khó thở, mất khứu giác tạm thời; Hắt hơi liên tục đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi tiếp xúc với các tác nhân gây VMDƯ; Đau đầu, mệt mỏi.
Cảnh giác với những biến chứng nguy hiểm
Theo BS Tuấn, các triệu chứng của bệnh VMDƯ khá dễ để nhận biết, nhưng dễ bị nhầm lẫn với các bệnh cảm cúm thông thường. Đó là lý do nhiều người chủ quan không tìm cách giải quyết kịp thời, khiến bệnh tiến triển nặng hơn, gây ra những biến chứng hết sức nguy hiểm. Cụ thể:
Viêm xoang cấp và mạn tính: Dịch nước mũi bị ứ đọng trong khoang mũi tạo thành các ổ viêm nguy hiểm, tiến triển nặng thành viêm xoang…
Viêm họng, thanh quản, viêm tai giữa: Mũi bị nghẹt, không thở được khiến người bệnh phải thở bằng miệng, tạo điều kiện cho khí lạnh, vi khuẩn dễ dàng tấn công vào họng gây ra bệnh viêm thanh quản, viêm họng và viêm tai giữa.
Suy giảm thị lực: Người bệnh cảm thấy bị ngứa ở mắt, việc lấy tay gãi, dụi có thể gây tổn thương giác mạc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầm nhìn và thị giác.
Bệnh hen suyễn: Bệnh nhân viêm mũi dị ứng kéo dài nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời có thể tiến triển nặng lên thành hen suyễn.
Để phòng tránh bệnh VMDƯ, BS Nguyễn Thanh Tuấn khuyến cáo người dân cần: Tăng cường hệ miễn dịch; Tránh xa các tác nhân gây dị ứng, hoặc đeo khẩu trang khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. Đeo khẩu trang khi tới những nơi đông người hoặc ra ngoài đường; Ngủ, làm việc ở những nơi thoáng đãng, đủ ánh sáng; Vệ sinh không gian sống và đồ dùng cá nhân sạch sẽ; Ăn những thực phẩm lành mạnh, tươi xanh, giàu dưỡng chất; Không hút thuốc, uống rượu bia, sử dụng các chất kích thích; Nghỉ ngơi khoa học và tập thể dục nhẹ nhàng.
VMDƯ nếu không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến một vài biến chứng nguy hiểm, do đó, khi bệnh nhân bị tái phát hoặc bệnh trở nặng cần đến bác sĩ khám và chữa trị kịp thời. Để điều trị VMDƯ hiệu quả, người bệnh cần kiên trì và tuân thủ theo những chỉ định của bác sĩ về liệu trình thuốc, không lạm dụng hoặc tự ý ngừng thuốc khi vừa thấy dứt triệu chứng, dẫn đến tình trạng bệnh nặng hơn. Ngoài ra, người bệnh có thể vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý để giúp mũi thông thoáng, lấy đi các dị nguyên bám vào niêm mạc và rửa sạch nhầy mủ tồn đọng. Trường hợp sử dụng thuốc xịt mũi, người bệnh nên lưu ý dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mai Chi