Tết Nguyên đán là dịp các gia đình đoàn viên, cùng nhau quây quần bên mâm cơm gia đình, cùng nhau đi lễ chùa, đi hái lộc, đi du lịch đầu năm. Lúc này, việc chủ động bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật có ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần mang lại một cái tết trọn vẹn niềm vui, khởi đầu một năm mới khỏe mạnh, bình an.
Một số nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe dịp tết
Bên cạnh niềm vui sum họp, dịp Tết cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe do thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt và gia tăng đi lại, giao lưu. Cụ thể, một số nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe có thể gặp phải như sau:
Các bệnh cấp tính về đường tiêu hóa
Đặc điểm của các món ăn ngày tết là thường không được ăn ngay sau khi chế biến, nấu nướng, do còn phải bày cúng tổ tiên, hoặc chờ đợi khách mời, người thân đến; một số món ăn dùng một bữa không hết, được đun đi nấu lại nhiều lần cho những bữa sau; hay thói quen mua nhiều đồ ăn tích trữ dịp tết, nhưng lại bảo quản không đúng cách dẫn tới nguy cơ mất an toàn thực phẩm, từ đó người dùng dễ mắc các bệnh cấp tính về đường tiêu hóa như ngộ độc thực phẩm, viêm dạ dày – ruột,…
Bệnh mạn tính bùng phát đợt cấp
Mâm cỗ ngày Tết thường giàu đạm (thịt, cá), nhiều chất béo (món chiên, xào), nhiều đường (mứt, bánh kẹo, nước ngọt) và muối (dưa, hành muối), trong khi rau xanh, trái cây lại ít hơn. Cùng với việc sử dụng rượu, bia nhiều trong dịp Tết, đây chính là những thủ phạm gây ra bùng phát đợt cấp của người bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, mỡ máu,…
Các bệnh truyền nhiễm
Trong dịp Tết, nhu cầu giao lưu, đi lại và tập trung đông người tăng cao, cùng với thời tiết thay đổi thất thường là các điều kiện thuận lợi làm tăng nguy cơ bùng phát và lây lan nhanh các dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng. Đặc biệt là đối với những người có sức đề kháng yếu như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính rất dễ mắc bệnh.
Thường xuyên rửa tay với xà phòng giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm.
Một số bệnh truyền nhiễm thường gặp trong dịp tết gồm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp như cảm cúm, viêm họng,…; các bệnh lưu hành hàng năm như sốt xuất huyết, tay chân miệng;…
Rối loạn giấc ngủ và căng thẳng
Thức khuya đón giao thừa, di chuyển nhiều hoặc lo lắng công việc, sắm sửa ngày tết có thể gây mất ngủ, mệt mỏi và căng thẳng.
Ngoài ra, người dân cũng có thể gặp phải các nguy cơ sức khỏe khác như tai nạn giao thông, tai nạn thương tích đặc biệt ở trẻ em.
Vui Xuân không quên phòng bệnh
Để đón Tết an toàn, khỏe mạnh, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:
Ăn uống đủ chất, bữa ăn cần cân đối các nhóm dưỡng chất: tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Ăn chín, uống sôi. Những thực phẩm đã chế biến nên ăn ngay, không nên để thức ăn đã nấu chín trong môi trường nhiệt độ thường quá 2 giờ đồng hồ. Những thức ăn còn dư sau bữa ăn nên đun nóng lại, để nguội rồi mới để vào trong ngăn mát tủ lạnh. Nếu thức ăn còn nóng cho ngay vào tủ lạnh, nơi có nhiệt độ thấp, thức ăn sẽ biến chất, nước trong thức ăn ngưng đọng thành hơi nước, thúc đẩy vi khuẩn có hại sinh trưởng dẫn đến gây độc cho thực phẩm. Khi ăn phải nấu chín lại thức ăn trước khi dùng vì nhiệt độ trong tủ lạnh chỉ có tác dụng hạn chế vi khuẩn phát triển mà không thể tiêu diệt được nó.
Người dân nên chế biến lượng thức ăn vừa đủ, đừng quá dư thừa, vì khi thừa đun lại thức ăn sẽ bị hao hụt chất dinh dưỡng. Bên cạnh đó, không tích trữ thực phẩm quá nhiều, chỉ mua và chế biến lượng vừa đủ để tránh hư hỏng, mất an toàn thực phẩm và lãng phí.
Hạn chế sử dụng rượu, bia. Đã uống rượu, bia thì không lái xe.
Hạn chế đến những nơi đông người. Đảm bảo vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay với xà phòng, vệ sinh mũi, họng hàng ngày bằng nước muối. Tránh tiếp xúc với những người đang có dấu hiệu bị các bệnh truyền nhiễm như cúm, tiêu chảy, sởi, rubella, thủy đậu…
Đối với người mắc bệnh mạn tính cần uống thuốc đúng, đủ liều, đúng giờ theo đơn của bác sĩ; không tự ý thay đổi phác đồ điều trị, đồng thời theo dõi sức khỏe và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.
Tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ và đúng lịch đối với các bệnh có vắc xin phòng ngừa như: cúm, sởi, rubella, ho gà…
Mỗi người dân hãy nâng cao ý thức phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình để vui Xuân an toàn, đón năm mới khỏe mạnh, bình an.
ThS.BS.Hồ Thị Hồng (CDC Đồng Nai)