Trẻ sinh non, nhẹ cân với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện dễ đối mặt nguy cơ nhiễm trùng, suy hô hấp và rối loạn thân nhiệt ngay từ những ngày đầu đời. Vì vậy, chăm sóc trong lồng ấp theo quy trình y khoa nghiêm ngặt được xem là giải pháp then chốt giúp nâng cao cơ hội sống cho nhóm trẻ nguy cơ cao. Tại khoa Nhi, Bệnh viện ĐK Bình Phước đã điều trị thành công và giúp nhiều trẻ sinh non ổn định sức khỏe và phát triển bình thường.
Giữ sự sống cho trẻ sinh non
Từ đầu năm 2026 đến nay, khoa Nhi, Bệnh viện ĐK Bình Phước đã tiếp nhận và chăm sóc 134 trường hợp trẻ sinh non, trong đó có những trẻ chỉ nặng khoảng 800 gram khi chào đời. Phần lớn các trường hợp nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, đặc biệt là bệnh màng trong do phổi chưa trưởng thành.
Nhân viên y tế khoa Nhi, Bệnh viện ĐK Bình Phước chăm sóc trẻ sinh non trong lồng ấp.
BS.CKII Bùi Ngọc Thắng, khoa Nhi, Bệnh viện ĐK Bình Phước cho biết, trẻ sinh non (dưới 37 tuần tuổi thai) thường đối mặt với nhiều nguy cơ do các cơ quan chưa hoàn thiện, đặc biệt là hệ hô hấp, thần kinh và khả năng điều hòa thân nhiệt. Trong bối cảnh đó, lồng ấp được xem như “môi trường sống đặc biệt”, giúp duy trì thân nhiệt ổn định, hạn chế mất nhiệt, giảm tác động từ môi trường bên ngoài và hỗ trợ theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn.
Theo đó, khoa đã triển khai phác đồ “giờ vàng” trong 60 phút đầu sau sinh. Đây là giai đoạn then chốt với các can thiệp quan trọng như hỗ trợ hô hấp, giữ ấm, ổn định đường huyết và phòng ngừa nhiễm trùng. Việc xử trí kịp thời trong “giờ vàng” giúp giảm biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao chất lượng sống lâu dài cho trẻ.
“Lồng ấp không chỉ giúp giữ ấm mà còn tạo môi trường vô khuẩn, giảm nguy cơ nhiễm trùng. Các chỉ số như nhịp tim, nhịp thở, huyết áp và độ bão hòa oxy được theo dõi liên tục để kịp thời xử trí các tình huống phát sinh” - BS Thắng nhấn mạnh.
Nhờ áp dụng quy trình điều trị chuẩn, nhiều trẻ sinh non đã dần ổn định, tự thở, bú tốt, tăng cân đều và đủ điều kiện xuất viện.
Vẫn chưa quên những ngày đầu con chào đời ở tuần thai thứ 36, chị Hoàng Thị Thúy (ngụ xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai) cho biết, em bé khi sinh ra còn yếu, bú kém và khó thở, phải được theo dõi đặc biệt trong lồng ấp.
“Lúc mới sinh, con rất nhỏ nên gia đình rất lo lắng. Sau thời gian được chăm sóc trong lồng ấp và nhờ sự tận tình của các bác sĩ, điều dưỡng, sức khỏe cháu dần ổn định, bú tốt hơn, tăng cân đều nên gia đình rất yên tâm” - chị Thúy chia sẻ.
Gắn bó nhiều năm với công tác chăm sóc trẻ sơ sinh, cử nhân điều dưỡng Phạm Thị Tứ, khoa Nhi cho biết, việc chăm sóc trẻ sinh non trong lồng ấp đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác trong từng thao tác.
“Các bé sinh non rất nhỏ và còn non nớt nên từng thao tác đều phải nhẹ nhàng, chuẩn xác. Chúng tôi luôn cố gắng tạo môi trường yên tĩnh, ấm áp để các bé cảm thấy an toàn, như vẫn đang được bao bọc trong vòng tay mẹ” - chị Tứ nói.
Theo chị Tứ, bên cạnh chuyên môn, công việc này còn cần sự kiên nhẫn và tình yêu thương. Niềm vui lớn nhất của đội ngũ y tế là được chứng kiến những em bé từng ngày khỏe mạnh hơn và được trở về trong vòng tay gia đình.
Lợi ích chăm sóc trong lồng ấp
Theo BS Thắng, không phải mọi trẻ sinh non đều cần nằm lồng ấp. Tuy nhiên, với những trường hợp rất non tháng, nhẹ cân, suy hô hấp hoặc cần theo dõi sát, việc chăm sóc trong lồng ấp là chỉ định cần thiết. Trẻ càng non tháng và tình trạng bệnh càng nặng, nhu cầu hỗ trợ càng cao.
Lồng ấp là thiết bị thiết yếu tại các khoa sơ sinh, giúp tạo môi trường ổn định cho trẻ trong giai đoạn đầu đời. Thiết bị này có chức năng duy trì thân nhiệt, kiểm soát độ ẩm, hỗ trợ hô hấp, đồng thời hạn chế tác động từ môi trường bên ngoài như vi khuẩn, tiếng ồn hay ánh sáng mạnh. Ngoài ra, lồng ấp còn cho phép theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn, giúp nhân viên y tế kịp thời phát hiện và xử trí các bất thường.
Trong một số trường hợp như vàng da sơ sinh, lồng ấp được kết hợp với chiếu đèn điều trị, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa giữ ổn định thân nhiệt cho trẻ. Khi tình trạng ổn định hơn, trẻ có thể tự giữ ấm, hô hấp tốt và bú được sẽ được chuyển dần sang phương pháp Kangaroo. Đây là cách chăm sóc mang lại nhiều lợi ích như giữ ấm tự nhiên, tăng gắn kết mẹ con và hỗ trợ phát triển toàn diện. Theo các bác sĩ, lồng ấp và Kangaroo không thay thế mà bổ trợ cho nhau theo từng giai đoạn điều trị.
Về chăm sóc sau khi xuất viện, BS Thắng khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý: giữ ấm cho trẻ bằng cách duy trì môi trường phù hợp, mặc đủ ấm và tăng cường da kề da; ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ, cho ăn đúng cách, không tự ý thay đổi chế độ dinh dưỡng; giữ vệ sinh, rửa tay trước khi chăm sóc và hạn chế cho trẻ tiếp xúc nơi đông người để phòng nhiễm trùng. Đồng thời, cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như bỏ bú, khó thở, tím tái, sốt hoặc li bì để đưa trẻ đi khám kịp thời. Trẻ cũng cần được tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo và không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Xuân Hiệp