Thời tiết giao mùa nóng ẩm tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi rút, nấm mốc phát triển mạnh, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh đường tiêu hóa. Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm đúng cách để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Mưa nắng thất thường, thực phẩm dễ nhiễm khuẩn
Theo ThS.BS Lê Thị Xuân, Khoa Dinh dưỡng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Đồng Nai, thời điểm chuyển mùa từ nắng sang mưa khiến độ ẩm không khí tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, vi rút và nấm mốc phát triển.
“Khác với mùa nắng, khi thực phẩm dễ ôi thiu do nhiệt độ cao, mùa mưa lại làm gia tăng nguy cơ thực phẩm nhiễm bẩn từ nguồn nước ô nhiễm, côn trùng trung gian và môi trường ẩm thấp” – ThS.BS Xuân cho biết.
Thực phẩm bảo quản trong tủ lạnh nên để vào các hộp có nắp đậy kín và chia từng khu vực sống - chín riêng biệt để đảm bảo an toàn.
Theo ThS.BS Xuân, nhiều nhóm thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong thời điểm giao mùa nếu không được bảo quản đúng cách. Đối với nhóm ngũ cốc và các loại hạt như gạo, ngô, lạc, đậu nành hay gia vị khô, thời tiết ẩm dễ làm thực phẩm bị nấm mốc, phát sinh độc tố ảnh hưởng sức khỏe.
Rau sống và các loại rau ăn lá cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn như E.coli, Salmonella cùng trứng giun, sán do nước mưa cuốn theo chất thải hữu cơ tồn đọng trên bề mặt đất. Đáng chú ý, rau sau mưa thường dễ dập nát, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào bên trong, khó làm sạch hoàn toàn bằng nước thông thường.
Trong khi đó, thực phẩm chế biến sẵn và thức ăn đường phố cũng dễ mất an toàn khi thời tiết thay đổi thất thường. Nếu không được che đậy và bảo quản đúng cách, thực phẩm rất dễ bị ruồi, gián và vi khuẩn xâm nhập gây ô nhiễm dẫn đến ngộ độc và các bệnh đường tiêu hóa.
Đối với hải sản tươi sống như tôm, cua, ngao, sò, ốc…, môi trường nước thay đổi sau những trận mưa lớn cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chế biến không kỹ.
Theo các bác sĩ, thời điểm giao mùa thường làm gia tăng các bệnh liên quan đến thực phẩm như tiêu chảy cấp, nhiễm khuẩn đường ruột, ngộ độc thực phẩm và bệnh giun sán do ăn thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Người bị ngộ độc thực phẩm thường có các biểu hiện như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, sốt hoặc choáng váng. Trường hợp nặng có thể xuất hiện co giật, tụt huyết áp hoặc rối loạn tri giác.
Chủ động bảo quản để phòng bệnh
Là người thường xuyên quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm, chị Đỗ Thị Thủy (ngụ phường Bình Phước, TP. Đồng Nai) cho biết, gia đình luôn chú ý bảo quản thực phẩm cẩn thận trong mùa mưa để hạn chế nguy cơ ngộ độc.
Theo chị Thủy, các loại thực phẩm tươi sống như thịt, cá, hải sản được chia thành từng phần nhỏ trước khi bảo quản trong ngăn đá nhằm tránh tình trạng rã đông nhiều lần.
“Gia đình tôi sử dụng đến đâu rã đông đến đó, không để thực phẩm bên ngoài quá lâu vì trời mưa nóng ẩm rất dễ làm thức ăn hư hỏng” – chị Thủy chia sẻ.
Cùng quan điểm, chị Trần Thị Trang (ngụ phường Đồng Xoài) cho biết, gia đình luôn ưu tiên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nấu vừa đủ cho mỗi bữa ăn và bảo quản thức ăn đúng cách.
“Thời tiết giao mùa khiến thức ăn rất dễ ôi thiu nếu để lâu ở nhiệt độ thường. Những món ăn để qua đêm gia đình tôi đều đun nóng kỹ trước khi sử dụng” – chị Trang nói.
Theo ThS.BS Lê Thị Xuân, để phòng tránh ngộ độc thực phẩm, người dân nên lựa chọn thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng; không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu, nấm mốc hoặc biến chất.
Trong quá trình chế biến, cần rửa tay sạch trước khi nấu ăn và sau khi đi vệ sinh; sử dụng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm khuẩn chéo; thực hiện nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”.
Ngoài ra, thức ăn đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ thường quá 2 giờ. Thực phẩm còn thừa cần được bảo quản phù hợp và đun sôi kỹ trước khi ăn lại. Khu vực bếp, dụng cụ nấu ăn và khăn lau bếp cũng cần được vệ sinh thường xuyên để hạn chế vi khuẩn tích tụ.
Xuân Hiệp