Từ trang bị kiến thức sức khỏe sinh sản (SKSS) cho học sinh đến xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, ngành Y tế Đồng Nai đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng dân số. Điểm chung của các hoạt động là chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, hướng đến mục tiêu để mỗi người dân được sống khỏe mạnh, hạnh phúc và có chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn, phường Long Hưng giao lưu với báo cáo viên Phòng Dân số (Sở Y tế Đồng Nai) tại buổi tập huấn về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và chăm sóc sức khỏe sinh sản, ngày 14-9 vừa qua.
Trang bị kiến thức cho thế hệ trẻ
Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số. Việc trang bị kiến thức đúng, đủ và phù hợp với lứa tuổi giúp thanh thiếu niên hiểu rõ những thay đổi của cơ thể, biết bảo vệ bản thân, xây dựng lối sống lành mạnh và có trách nhiệm.

Học sinh Trường TH-THCS Lê Văn Tám, phường Chơn Thành trao đổi, giao lưu với bác sĩ về các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản và tâm lý tuổi dậy thì.
Mới đây, Trạm Y tế phường Chơn Thành tổ chức truyền thông chuyên đề về chăm sóc SKSS vị thành niên cho gần 700 học sinh Trường tiểu học - THCS Lê Văn Tám. Tại chương trình, ThS.BS Nguyễn Văn Khoa, giảng viên Bộ môn Sản, Khoa Y Dược, Trường cao đẳng Đồng Nai đã cung cấp kiến thức về những thay đổi thể chất, tâm lý tuổi dậy thì; cách chăm sóc vệ sinh cá nhân, bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần.
Các em còn được tìm hiểu về hậu quả của mang thai ở tuổi vị thành niên, cách phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS; các vấn đề liên quan đến tình bạn, tình cảm tuổi học trò, giới tính, bình đẳng giới, tôn trọng ranh giới cá nhân và tự bảo vệ trước nguy cơ bị xâm hại.
Em T. L. H. học sinh lớp 9 chia sẻ: “Qua buổi truyền thông, em được cung cấp thêm nhiều kiến thức bổ ích về SKSS tuổi vị thành niên, hiểu rõ hơn những thay đổi của cơ thể ở tuổi dậy thì, cách chăm sóc bản thân và phòng tránh những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Đây là những kiến thức rất thiết thực giúp em tự tin hơn trong cuộc sống”.
Tương tự, Trạm Y tế xã Thiện Hưng phối hợp với Trung tâm Y tế khu vực Bù Đốp và Trường THPT Thanh Hòa tổ chức truyền thông về SKSS cho gần 1.200 học sinh. Bên cạnh kiến thức về tuổi dậy thì, tình bạn, tình yêu và phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, học sinh còn được hướng dẫn thực hành sử dụng bao cao su đúng cách và nhận hơn 500 tờ rơi tuyên truyền.
Theo cử nhân nữ hộ sinh Lê Thị Thanh Tâm, Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Trung tâm Y tế khu vực Bù Đốp, việc trang bị kiến thức SKSS không phải là “vẽ đường cho hươu chạy” mà giúp học sinh hiểu đúng về cơ thể, biết tự bảo vệ và có trách nhiệm trong các mối quan hệ.
Thông qua những buổi truyền thông trực tiếp, học sinh có cơ hội trao đổi cởi mở về những vấn đề vốn còn tâm lý e ngại, từ đó tiếp cận thông tin khoa học, chính thống và hình thành kỹ năng cần thiết để chăm sóc sức khỏe bản thân.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo công tác Dân số và Phát triển thành phố Đồng Nai, trong 10 tháng năm 2026, thành phố tổ chức 5 lớp tập huấn về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và chăm sóc SKSS cho hơn 1.000 học sinh tại 5 trường THPT. 100% cơ sở giáo dục đã lồng ghép nội dung giáo dục dân số, SKSS, sức khỏe tình dục và bình đẳng giới vào các hoạt động phù hợp với từng cấp học.
Chăm sóc người cao tuổi ngay từ cộng đồng
Nếu chăm sóc SKSS góp phần tạo nền tảng cho thế hệ tương lai thì chăm sóc người cao tuổi là nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh già hóa dân số. Không chỉ điều trị khi mắc bệnh, người cao tuổi cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên, tư vấn phòng bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc đời sống tinh thần.

Nhân viên Trạm Y tế phường Bình Phước kiểm tra huyết áp cho người cao tuổi tại mô hình “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi”.
Một trong những mô hình đang phát huy hiệu quả tại cơ sở là “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” do UBND phường Bình Phước thành lập. Phường hiện có gần 10.800 người cao tuổi. Từ khi đi vào hoạt động, mô hình thu hút ngày càng nhiều người đến đo huyết áp, kiểm tra sức khỏe, tư vấn và quản lý các bệnh mạn tính ngay tại địa phương.
Theo BS.CKII Trịnh Xuân Thiều, Giám đốc Trạm Y tế phường Bình Phước, người cao tuổi tham gia mô hình được kiểm tra các chỉ số sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng thuốc, lập hồ sơ quản lý sức khỏe và phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm thường gặp.
Bên cạnh chăm sóc sức khỏe ban đầu, mô hình còn tổ chức các hoạt động dưỡng sinh, văn nghệ, câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau. Người cao tuổi được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt Sổ sức khỏe điện tử, tìm hiểu các chính sách an sinh xã hội và tiếp cận những dịch vụ cần thiết.
Theo BS.CKII Trịnh Xuân Thiều, quản lý sức khỏe thường xuyên tại y tế cơ sở giúp phát hiện sớm bệnh tật, điều trị kịp thời, giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên. Quan trọng hơn, mô hình còn tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, giúp người cao tuổi giao lưu, nâng cao đời sống tinh thần và duy trì lối sống tích cực.
Theo Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai Đỗ Thị Nguyên, người cao tuổi hiện chiếm khoảng 13-14% dân số thành phố, tương đương hơn 600 ngàn người. Khoảng 82% người trên 60 tuổi có thẻ bảo hiểm y tế; gần 80% người cao tuổi mắc ít nhất một bệnh mạn tính, trong đó nhiều người mắc từ 2-4 bệnh phối hợp.
Thực tế này cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng lớn, đòi hỏi hệ thống y tế phải chuyển từ tư duy điều trị khi có bệnh sang quản lý sức khỏe chủ động, liên tục và toàn diện.
Tại hội thảo khoa học “Chăm sóc toàn diện sức khỏe người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số”, lãnh đạo ngành y tế Đồng Nai nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống chăm sóc có sự kết nối chặt chẽ giữa y tế cơ sở và các cơ sở điều trị chuyên sâu. Trong đó, các cơ sở điều trị cần nâng cao năng lực sàng lọc, quản lý bệnh mạn tính, cập nhật phác đồ và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới. Đặc biệt, trạm y tế xã, phường phải phát huy vai trò tuyến đầu trong quản lý hồ sơ sức khỏe, khám định kỳ, dự phòng, phát hiện sớm bệnh tật, tư vấn dinh dưỡng và phục hồi chức năng cho người cao tuổi.
Từ chăm sóc SKSS cho thế hệ trẻ đến quản lý, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, các hoạt động đang từng bước được triển khai đồng bộ, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân ở mọi lứa tuổi. Để chương trình phát huy hiệu quả bền vững, bên cạnh vai trò của ngành Y tế, rất cần sự chung tay, phối hợp của toàn xã hội. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Đỗ Hoa