Sự đồng hành của ngành y tế, giáo dục, chính quyền địa phương, gia đình và cộng đồng đang giúp trẻ em khuyết tật tại thành phố Đồng Nai có thêm cơ hội chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, học tập và hòa nhập. Tuy nhiên, để các em phát huy khả năng, tự tin trưởng thành, cần những giải pháp thiết thực, phù hợp với từng hoàn cảnh và được duy trì lâu dài.
Không để trẻ em khuyết tật bị bỏ lại phía sau
Tại thôn Phú Văn, xã Phú Nghĩa, em P.C.K.D. (sinh năm 2013) mắc bệnh bại não, gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt và vận động. Việc chăm sóc em đòi hỏi gia đình phải dành nhiều thời gian, công sức, đồng thời cần sự hỗ trợ lâu dài về y tế và phục hồi chức năng.
Lãnh đạo Sở Y tế TP. Đồng Nai thăm trẻ khuyết tật đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ xã hội Đồng Nai.
Thông qua sự quan tâm của địa phương, ngành y tế và cộng đồng em được hướng dẫn chăm sóc sức khỏe, theo dõi tình trạng bệnh, tư vấn các bài tập phục hồi chức năng phù hợp tại nhà; đồng thời được hỗ trợ tiếp cận các chính sách trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế và các nguồn lực chăm lo khi cần thiết.
Theo DS.CKI Nguyễn Thị Hồng, Phó giám đốc phụ trách điều hành Trạm Y tế xã Phú Nghĩa, đối với những gia đình có người thân khuyết tật, việc chăm sóc hằng ngày không chỉ tạo áp lực về kinh tế mà còn đòi hỏi sự kiên trì, thời gian và sức lực của người thân. Vì vậy, sự hỗ trợ từ ngành chức năng và cộng đồng có ý nghĩa quan trọng, giúp các gia đình giảm bớt khó khăn, để trẻ được tiếp cận những dịch vụ chăm sóc cần thiết.
Tại xã Lộc Thạnh, công tác chăm lo cho trẻ em khuyết tật cũng được địa phương quan tâm. Theo BS.CKI Vũ Hoàng Anh, Phụ trách Trạm Y tế xã Lộc Thạnh, địa phương hiện có 11 trẻ khuyết tật trong năm 2025-2026.
Trong đó, em Đ.H. (sinh năm 2010), người dân tộc Stiêng, ngụ ấp Hòa Cường, bị yếu tứ chi, gia đình thuộc diện khó khăn. Cha mẹ em làm nghề cạo mủ cao su để trang trải cuộc sống. Trước hoàn cảnh này, các đơn vị đã vận động hỗ trợ gạo, sữa, dầu ăn và các sản phẩm dinh dưỡng; đồng thời trao tặng xe lăn từ dự án do Tổ chức VNAH tài trợ. Những hỗ trợ thiết thực góp phần giảm bớt khó khăn cho gia đình, giúp em thuận tiện hơn trong sinh hoạt, đi lại.
Theo thống kê của Sở Y tế thành phố Đồng Nai, tính từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố có 999. 860 trẻ em khuyết tật. Trong đó, 5.630 trẻ dưới 16 tuổi, gồm 2.108 trẻ khuyết tật đặc biệt nặng và 3.522 trẻ khuyết tật nặng. Đây là nhóm cần được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, bảo đảm quyền học tập và tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng.
Kết nối nguồn lực, chăm sóc toàn diện
Thời gian qua, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em thành phố Đồng Nai đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó có trẻ em khuyết tật. Thông qua kết nối các tổ chức, cá nhân và nhà tài trợ, trung tâm góp phần đưa các dịch vụ y tế, giáo dục và nguồn lực hỗ trợ đến với trẻ có hoàn cảnh khó khăn.
Nhân viên Trạm Y tế xã Lộc Thạnh thăm khám sức khỏe cho trẻ em khuyết tật trên địa bàn.
Các hoạt động được triển khai gồm khám sàng lọc, tầm soát bệnh, hỗ trợ chi phí điều trị, phẫu thuật; trao tặng quà, đồ dùng thiết yếu và tổ chức các chương trình vui chơi nhân dịp Tết Thiếu nhi, Tết Trung thu. Qua đó, trẻ có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe, giao lưu và tham gia các hoạt động cộng đồng.
Ông Hoàng Vĩnh Quang, Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em thành phố Đồng Nai, cho biết trong năm 2025, Quỹ Bảo trợ trẻ em thành phố đã hỗ trợ 341 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ khuyết tật. Quỹ đã hỗ trợ tầm soát sức khỏe tim mạch, phẫu thuật tim bẩm sinh, chi phí điều trị bệnh hiểm nghèo và hỗ trợ đột xuất một trường hợp trẻ bị tai nạn rủi ro tại phường Tân Phú.
Việc kết nối cơ sở y tế, nhà tài trợ và chính quyền địa phương giúp các em khuyết tật có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Qua đó, góp phần cải thiện sức khỏe và khả năng phát triển để hòa nhập cộng đồng.
Theo ông Hoàng Vĩnh Quang, chăm sóc trẻ em khuyết tật không chỉ dừng lại ở hỗ trợ điều trị hay trao tặng phương tiện sinh hoạt, mà còn phải tạo điều kiện để các em được học tập, vui chơi, giao tiếp và tham gia các hoạt động xã hội. Trong đó, giáo dục hòa nhập giữ vai trò quan trọng, giúp trẻ tiếp cận tri thức, phát huy khả năng và xây dựng sự tự tin.
Để làm được điều này, nhà trường cần xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với khả năng của từng học sinh; phối hợp chặt chẽ với gia đình và các cơ sở chuyên môn; đồng thời tạo môi trường học tập thân thiện, không kỳ thị. Tùy dạng khuyết tật, trẻ có thể cần được hỗ trợ về đi lại, dụng cụ học tập, chỗ ngồi hoặc điều chỉnh phương pháp giảng dạy.
Cần sự đồng hành bền bỉ, lâu dài
Dù đã có nhiều hoạt động hỗ trợ, công tác chăm sóc trẻ em khuyết tật vẫn còn không ít khó khăn. Một bộ phận gia đình hạn chế về kinh tế, trong khi quá trình điều trị, phục hồi chức năng và chăm sóc trẻ thường kéo dài, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và chi phí. Không phải gia đình nào cũng có điều kiện đưa trẻ tiếp cận dịch vụ chuyên môn thường xuyên.
Nhân viên Trạm Y tế xã Phú Nghĩa đến tận nhà tặng quà cho trẻ bị bại não.
Bên cạnh đó, một số trẻ chưa được phát hiện sớm, chưa tiếp cận kịp thời các dịch vụ can thiệp và phục hồi chức năng. Nhận thức của một bộ phận người dân về quyền, nhu cầu và khả năng của trẻ khuyết tật còn hạn chế. Điều này cho thấy việc chăm sóc trẻ cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều ngành, nhiều cấp và toàn xã hội.
ThS. Phạm Thị Mai Hương, Phó giám đốc Sở Y tế thành phố Đồng Nai, cho biết chăm sóc, hỗ trợ trẻ em khuyết tật là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, lâu dài, với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, giáo dục, chính quyền địa phương, gia đình và các tổ chức xã hội.
Trong đó, ngành y tế cần chú trọng phát hiện sớm khuyết tật, sàng lọc các vấn đề sức khỏe, can thiệp kịp thời và hướng dẫn gia đình kỹ năng chăm sóc, phục hồi chức năng tại nhà. Ngành giáo dục cần tạo điều kiện để trẻ được học tập phù hợp với khả năng; chính quyền địa phương thực hiện đầy đủ chính sách trợ giúp xã hội và kết nối các nguồn lực hỗ trợ những trường hợp đặc biệt khó khăn.
Theo ThS. Phạm Thị Mai Hương, mỗi trẻ có dạng khuyết tật, mức độ ảnh hưởng và nhu cầu hỗ trợ khác nhau, do đó cần có giải pháp phù hợp với từng trường hợp. Quan trọng hơn, trẻ không chỉ cần được chăm sóc sức khỏe mà còn phải có cơ hội học tập, vui chơi, giao tiếp và phát huy khả năng của mình.
Mỗi trẻ em khuyết tật đều có những khả năng và nhu cầu riêng. Hành trình trưởng thành của các em có thể nhiều thử thách hơn, nhưng với sự chăm sóc phù hợp, môi trường giáo dục thân thiện và sự đồng hành của gia đình, cộng đồng, các em vẫn có cơ hội phát triển và hòa nhập. Sự hỗ trợ vì thế không nên chỉ dừng lại ở những phần quà hay hoạt động nhất thời mà cần được duy trì bằng những hành động thiết thực, lâu dài, để không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau.
Xuân Hiệp