Từ chỗ nhiều trường hợp phải chuyển tuyến, đến nay ngành Y tế Đồng Nai đã từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật điều trị đột quỵ, chuẩn hóa quy trình theo các tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng mạng lưới điều trị đến nhiều khu vực trong tỉnh. Những bước tiến này không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn của các cơ sở y tế mà quan trọng hơn, giúp người bệnh có thêm cơ hội được cấp cứu, điều trị kịp thời và tiếp cận các kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương.
Bài 1: Điều trị đột quỵ tại Đồng Nai: Từ chuyển tuyến đến làm chủ kỹ thuật
Nếu như hơn 10 năm trước, nhiều bệnh nhân đột quỵ nặng tại Đồng Nai phải chuyển lên các bệnh viện tuyến cuối ở TP. Hồ Chí Minh, thì nay nhiều bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã triển khai đơn vị điều trị đột quỵ, từng bước làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu. Sự thay đổi này giúp rút ngắn thời gian cấp cứu, tăng cơ hội điều trị trong “thời gian vàng”, qua đó giảm nguy cơ tử vong và tàn phế cho người bệnh.
Từ những ca đột quỵ đầu tiên
Tại Bệnh viện ĐK Đồng Nai, BS.CKII Nguyễn Đình Quang, Trưởng khoa Nội thần kinh, cho biết những ca đột quỵ đầu tiên được bệnh viện triển khai điều trị từ năm 2012. Thời điểm đó, bệnh viện chưa có khoa Thần kinh hay đơn vị đột quỵ riêng. Việc tiếp nhận, điều trị người bệnh chủ yếu do một bác sĩ đảm trách, số lượng ca chưa nhiều và quy trình điều trị cũng chưa hoàn thiện.
BS.CKII Nguyễn Đình Quang, Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện ĐK Đồng Nai, thăm khám, đánh giá vận động cho người bệnh sau can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ.
“Điều trị đột quỵ là công việc 24/7, đòi hỏi bác sĩ phải luôn sẵn sàng có mặt khi người bệnh cần. Khi chỉ có một bác sĩ phụ trách thì đây thực sự là một áp lực rất lớn” - BS Quang chia sẻ.
Đến năm 2015, Khoa Nội thần kinh được thành lập, nhân lực được bổ sung và đào tạo chuyên sâu hơn. Công tác điều trị đột quỵ từ đó được tổ chức bài bản hơn, có sự phân công nhân lực và xây dựng quy trình chuyên môn.
Từ chỗ chỉ có một bác sĩ đảm trách, đến nay Khoa Nội thần kinh có 14 bác sĩ, phần lớn có trình độ sau đại học và được đào tạo chuyên sâu. Đây là nền tảng quan trọng để bệnh viện duy trì hoạt động cấp cứu, điều trị đột quỵ liên tục 24/7.
Cùng với việc củng cố nhân lực, Bệnh viện ĐK Đồng Nai từng bước triển khai các kỹ thuật điều trị đột quỵ. Ngay từ khi thành lập đơn vị, bệnh viện đã triển khai kỹ thuật tiêu sợi huyết trong điều trị nhồi máu não. Đến năm 2017, bệnh viện tiếp tục triển khai kỹ thuật can thiệp bằng dụng cụ, mở rộng khả năng điều trị đối với những trường hợp đột quỵ nặng.
Trong những năm đầu triển khai, khi kinh nghiệm và điều kiện chuyên môn còn hạn chế, đội ngũ điều trị đột quỵ Bệnh viện ĐK Đồng Nai thường xuyên trao đổi, xin ý kiến chuyên môn từ tuyến trên, đặc biệt là các chuyên gia tại Bệnh viện Nhân dân 115.
“Có những tình huống không có trong sách vở mà phải dựa vào kinh nghiệm thực tế. Khi số lượng người bệnh tăng lên, chúng tôi tích lũy được nhiều kinh nghiệm hơn và dần chủ động trong xử trí. Tuy nhiên, với những trường hợp phức tạp, việc trao đổi với các chuyên gia tuyến trên vẫn rất cần thiết” - BS Quang cho biết.
Từng bước làm chủ kỹ thuật
Cùng với việc củng cố nhân lực, quy trình điều trị đột quỵ tại Bệnh viện ĐK Đồng Nai ngày càng được hoàn thiện. Khoảng năm 2018, đơn vị bắt đầu tham gia cập nhật dữ liệu lên hệ thống dữ liệu đột quỵ quốc tế. Việc này giúp đội ngũ điều trị có thêm cơ sở đánh giá hoạt động của đơn vị, từ số lượng người bệnh, quy trình cấp cứu đến các chỉ số chuyên môn, qua đó tiếp tục cải tiến chất lượng điều trị.
BS.CKII Nguyễn Đình Thái, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện ĐK Thống Nhất cùng đồng nghiệp hội chẩn, phân tích hình ảnh CT sọ não của bệnh nhân đột quỵ.
Từ những ca đột quỵ đầu tiên được điều trị trong điều kiện còn hạn chế, Bệnh viện ĐK Đồng Nai từng bước trở thành một trong những cơ sở có năng lực điều trị đột quỵ chuyên sâu. Hàng ngàn bệnh nhân đã được tiếp nhận và điều trị ngay tại địa phương, thay vì phải chuyển lên tuyến trên.
Mới đây, bà Lê Thị Xuân (53 tuổi, khu phố Vĩnh Hiệp, phường Tân Triều, TP. Đồng Nai) được người nhà đưa vào Bệnh viện ĐK Đồng Nai khi xuất hiện các dấu hiệu nói đớ, méo miệng, yếu tay chân bên phải.
Qua thăm khám, các bác sĩ nhận định đây là trường hợp đột quỵ não nên nhanh chóng cho người bệnh chụp CT và thực hiện can thiệp mạch não bằng dụng cụ. Sau 3 ngày điều trị, sức khỏe bà Xuân ổn định, hết méo miệng, tay chân cử động tốt, nói rõ.
Trường hợp của bà Xuân là một trong hàng ngàn bệnh nhân được hưởng lợi từ năng lực điều trị đột quỵ mà Bệnh viện ĐK Đồng Nai xây dựng trong nhiều năm qua. Với đột quỵ, việc người bệnh được chẩn đoán và điều trị ngay tại địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi mỗi phút chậm trễ đều có thể làm mất đi cơ hội phục hồi.
Không chỉ tại Bệnh viện ĐK Đồng Nai, năng lực điều trị đột quỵ tại các bệnh viện trên địa bàn tỉnh cũng ngày càng được nâng lên.
Bác sĩ Bệnh viện ĐK Thống Nhất thăm khám cho bệnh nhân sau khi điều trị đột quỵ thành công.
Tại Bệnh viện ĐK Thống Nhất, BS.CKII Nguyễn Đình Thái, Trưởng khoa Nội thần kinh, cho biết trước đây bệnh viện chưa triển khai điều trị đột quỵ, dẫn đến nhiều bệnh nhân phải chuyển lên tuyến trên, làm mất khoảng thời gian vàng để điều trị.
Xuất phát từ thực tế đó, năm 2014, Bệnh viện ĐK Thống Nhất thành lập Đơn vị đột quỵ và triển khai điều trị tiêu sợi huyết, đặt nền móng cho quá trình phát triển điều trị đột quỵ chuyên sâu tại bệnh viện.
Đến năm 2018, bệnh viện thành lập Khoa Nội thần kinh, đưa Đơn vị đột quỵ trực thuộc khoa; đồng thời triển khai hệ thống báo động đột quỵ (Code Stroke), chuẩn hóa quy trình cấp cứu theo nguyên tắc “Thời gian là não”.
Năm 2024, Bệnh viện ĐK Thống Nhất triển khai thành công kỹ thuật lấy huyết khối bằng dụng cụ đối với bệnh nhân nhồi máu não cấp do tắc mạch lớn với cửa sổ mở rộng tới 24 giờ. Việc làm chủ kỹ thuật này mở rộng cơ hội điều trị cho những bệnh nhân đột quỵ nặng, trước đây có thể phải chuyển lên tuyến trên.
Theo BS.CKII Nguyễn Đình Thái, hiện quy trình cấp cứu đột quỵ tại bệnh viện đã được tổ chức đồng bộ. Ngay khi nhận thông tin người bệnh chuyển đến, ê-kíp điều trị được kích hoạt để sẵn sàng tiếp nhận, chẩn đoán và can thiệp trong thời gian ngắn nhất.
Tại Bệnh viện ĐKKV Long Khánh, Đơn vị đột quỵ được thành lập đầu năm 2019. Theo bác sĩ Phan Văn Huyên, Giám đốc bệnh viện, ngay từ khi thành lập đơn vị, bệnh viện chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng mô hình phối hợp liên khoa và chuẩn hóa quy trình Code Stroke nhằm rút ngắn thời gian cấp cứu.
Từ năm 2019, bệnh viện triển khai kỹ thuật tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch đối với bệnh nhân nhồi máu não trong “thời gian vàng” dưới 4,5 giờ. Đầu năm 2026, bệnh viện tiếp tục triển khai thành công kỹ thuật lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học đối với những trường hợp tắc mạch máu lớn.
Tại Bệnh viện ĐKKV Định Quán, Đơn vị điều trị đột quỵ được triển khai từ tháng 9-2020. Đến nay, đơn vị đã tiếp nhận, cấp cứu và điều trị cho hàng trăm trường hợp bệnh nhân đột quỵ.
Từ những ca đột quỵ đầu tiên đến việc hình thành các đơn vị đột quỵ và làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, năng lực điều trị đột quỵ tại Đồng Nai đã có bước chuyển rõ rệt. Từ chỗ phụ thuộc vào tuyến trên, các bệnh viện từng bước chủ động cấp cứu, điều trị người bệnh ngay tại địa phương. Những kết quả này không chỉ rút ngắn thời gian tiếp cận điều trị mà còn tạo nền tảng để các đơn vị tiếp tục chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Gia Nhi
Tiếp bài 2: Chuẩn hóa điều trị đột quỵ theo tiêu chuẩn quốc tế