Không trực tiếp hút thuốc nhưng nhiều phụ nữ mang thai vẫn phải hít khói thuốc mỗi ngày tại nơi làm việc, trong gia đình và các không gian công cộng. Theo các chuyên gia y tế, việc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động có thể làm tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của trẻ ngay từ trong bụng mẹ.
Khó tránh khói thuốc trong sinh hoạt hằng ngày
Mang thai ở tháng thứ 7, chị Hoàng Mai (28 tuổi, ngụ phường Đồng Xoài, TP. Đồng Nai) cho biết, điều khiến chị áp lực không chỉ là sự thay đổi sức khỏe trong thai kỳ mà còn là việc thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc tại nơi làm việc.
“Mỗi lần có người hút thuốc trong phòng kín là tôi cảm thấy buồn nôn, khó thở. Có lúc muốn góp ý nhưng cũng ngại vì sợ ảnh hưởng đến đồng nghiệp” – chị Mai chia sẻ.
Theo chị Mai, từ khi mang thai, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều. Chỉ cần ngửi thấy mùi thuốc lá trong không gian kín cũng đủ khiến chị mệt mỏi, đau đầu kéo dài.
Không chỉ tại công sở, khói thuốc lá còn xuất hiện phổ biến trong nhiều gia đình, quán ăn và nơi công cộng. Với nhiều thai phụ, việc tránh hoàn toàn môi trường có khói thuốc gần như không dễ dàng.
Chị Hồng Nhung (30 tuổi, ngụ xã Đồng Tâm, TP. Đồng Nai) cho biết, chồng chị vẫn giữ thói quen hút thuốc sau bữa ăn hoặc khi căng thẳng công việc. Dù nhiều lần nhắc nhở, việc hút thuốc trong không gian sinh hoạt chung vẫn chưa thể chấm dứt hoàn toàn.
“Anh ấy nghĩ chỉ cần đứng gần cửa sổ là không ảnh hưởng. Nhưng mùi thuốc vẫn bám trong phòng, trên quần áo và đồ đạc khiến tôi rất khó chịu” – chị Nhung nói.
Dù không trực tiếp hút thuốc lá, phụ nữ mang thai thường xuyên hít phải khói thuốc có nguy cơ gặp biến chứng thai kỳ cao.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có hàng trăm chất độc hại và nhiều chất gây ung thư. Người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp và ung thư tương tự người hút thuốc trực tiếp.
Tại Việt Nam, tỷ lệ nam giới hút thuốc vẫn ở mức cao, khiến nhiều phụ nữ và trẻ em thường xuyên phải sống trong môi trường có khói thuốc. Bộ Y tế cho biết phần lớn phụ nữ bị phơi nhiễm khói thuốc ngay tại nhà hoặc nơi làm việc.
Dù Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã có hiệu lực nhiều năm, tình trạng hút thuốc trong gia đình, quán ăn và nơi công cộng vẫn còn khá phổ biến. Điều này khiến nhiều phụ nữ mang thai tiếp tục phải sống trong môi trường có khói thuốc.
Khói thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi
BS Tô Thị Mỹ Hạnh, Khoa Sản Bệnh viện ĐK Bình Phước cho biết, phụ nữ mang thai là nhóm đặc biệt nhạy cảm với khói thuốc lá.
Theo BS Hạnh, nicotine và khí carbon monoxide trong khói thuốc có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho thai nhi. Nếu tình trạng thiếu oxy kéo dài, thai nhi có nguy cơ chậm phát triển trong tử cung, nhẹ cân khi sinh, thậm chí sinh non.
“Không ít người nghĩ chỉ cần hút thuốc ở nơi thoáng khí hoặc mở cửa sổ là có thể giảm tác hại. Tuy nhiên, các hạt bụi siêu mịn và chất độc trong khói thuốc có thể tồn tại trong không khí nhiều giờ, bám vào quần áo, tóc, rèm cửa và các vật dụng trong nhà” - BS Hạnh cho biết.
Theo các chuyên gia y tế, điều đáng lo hiện nay là nhiều thai phụ vẫn phải tiếp xúc với khói thuốc do khó thay đổi thói quen hút thuốc của người thân hoặc e ngại ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình, đồng nghiệp.
BS Hạnh cho biết, theo các nghiên cứu y khoa cho thấy, phụ nữ mang thai thường xuyên hít phải khói thuốc có nguy cơ gặp biến chứng thai kỳ cao hơn so với người sống trong môi trường không khói thuốc. Ngoài ảnh hưởng trong thai kỳ, trẻ sinh ra từ những bà mẹ thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc cũng có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp như viêm phổi, hen suyễn và suy giảm sức đề kháng trong những năm đầu đời.
Một số nghiên cứu còn ghi nhận tình trạng giảm chức năng phổi ở nhóm trẻ bị phơi nhiễm khói thuốc ngay từ trong bào thai.
Theo WHO, mỗi năm Việt Nam có hơn 84.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó hàng chục nghìn ca do hút thuốc thụ động. Phụ nữ và trẻ em là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Theo đó, phụ nữ mang thai cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với khói thuốc. Đồng thời, người thân trong gia đình nên thay đổi thói quen hút thuốc trong không gian sinh hoạt chung nhằm bảo vệ sức khỏe cho mẹ và thai nhi.
“Với thai phụ, một môi trường sống không khói thuốc không chỉ là sự quan tâm mà còn là cách bảo vệ em bé ngay từ khi còn trong bụng mẹ” - BS Hạnh nhấn mạnh.
Thanh Quyết