Ung thư tiếp tục là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Trước thực trạng số ca mắc mới và tử vong do ung thư ngày càng gia tăng, Ngày Thế giới Phòng chống Ung thư (4-2) là dịp để mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, tầm soát sớm và chung tay giảm thiểu gánh nặng của căn bệnh nguy hiểm này.
Ung thư – gánh nặng y tế toàn cầu
Theo Tổ chức Ghi nhận Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022, mỗi năm trên thế giới có khoảng 10 triệu người tử vong do ung thư, chiếm gần 1/6 tổng số ca tử vong toàn cầu. Dự báo đến năm 2040, số ca mắc mới hằng năm có thể vượt mốc 30 triệu nếu không có các biện pháp phòng chống hiệu quả.
CDC Đồng Nai có tiêm vắc xin dịch vụ cho người dân, trong đó có vắc xin phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
Tại Việt Nam, tình hình ung thư cũng ngày càng đáng lo ngại. Năm 2022, cả nước ghi nhận 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư; khoảng 354.000 người đang sống chung với căn bệnh này. Đáng chú ý, ung thư vú đã vượt qua ung thư gan để trở thành loại ung thư phổ biến nhất, với hơn 24.500 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 13,6% tổng số ca ung thư mới.
Với tỷ lệ mắc và tử vong cao, ung thư đang trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, đồng thời ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội trong công tác phòng, chống ung thư.
Hơn 40% ca tử vong do ung thư có thể phòng ngừa
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 40% số ca tử vong do ung thư có thể phòng ngừa được thông qua việc giảm các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thừa cân béo phì, lười vận động, chế độ ăn uống không lành mạnh, ô nhiễm môi trường, bức xạ và tiếp xúc với các chất gây ung thư. Bên cạnh đó, một số loại ung thư nguy hiểm như ung thư gan và ung thư cổ tử cung có thể dự phòng hiệu quả nhờ tiêm vắc xin viêm gan B và HPV.
Ngày Ung thư Thế giới do Liên minh Kiểm soát Ung thư Quốc tế (UICC) khởi xướng và được chính thức công nhận từ năm 2000, được tổ chức vào ngày 4-2 hằng năm. Sự kiện là lời kêu gọi mạnh mẽ cộng đồng toàn cầu cùng hành động, lan tỏa thông điệp rằng người bệnh ung thư không hề đơn độc và mỗi cá nhân đều có trách nhiệm trong việc giảm thiểu tác động của căn bệnh này.
Để giảm nguy cơ mắc ung thư, WHO khuyến cáo mỗi người không hút thuốc lá; hạn chế rượu bia; ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh và trái cây; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục thường xuyên; tiêm phòng đầy đủ; tránh tiếp xúc với các yếu tố gây ung thư; đồng thời khám sức khỏe và tầm soát ung thư định kỳ.
Tầm soát sớm – chìa khóa nâng cao hiệu quả điều trị
Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa, tầm soát và phát hiện sớm ung thư đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao hiệu quả điều trị. Nhiều loại ung thư như ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư đại trực tràng hay ung thư gan nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm sẽ có khả năng điều trị thành công cao, chi phí thấp hơn và ít ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Việc tham gia khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các xét nghiệm sàng lọc theo khuyến cáo của ngành y tế không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý mà còn góp phần hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng.
Song song đó, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người bệnh ung thư cũng là yếu tố không thể thiếu. Áp lực tâm lý trong quá trình điều trị có thể ảnh hưởng đến hiệu quả chữa bệnh và khả năng hồi phục. Sự quan tâm, động viên từ gia đình, cộng đồng cùng các hoạt động hỗ trợ như tư vấn tâm lý, vận động nhẹ nhàng và chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp người bệnh duy trì tinh thần lạc quan, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ngày Thế giới Phòng chống Ung thư là dịp để mỗi người nhìn lại thói quen sống của bản thân, chủ động chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, đồng thời lan tỏa thông điệp tích cực đến cộng đồng. Mỗi hành động nhỏ hôm nay có thể tạo nên sự khác biệt lớn, góp phần giảm bớt gánh nặng do ung thư gây ra.
Đỗ Hoa (Tổng hợp)