Đồng Nai ghi nhận hơn 9.600 ca tay chân miệng từ đầu năm đến nay, tăng 77,2% so với cùng kỳ năm 2025 và đã có một trường hợp tử vong. Khi trẻ trở lại trường, nguy cơ lây lan bệnh trong môi trường tập thể gia tăng, đòi hỏi ngành y tế, nhà trường và phụ huynh chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và xử lý ngay từ những trường hợp đầu tiên.
Không chờ có ca bệnh mới phòng
Trước diễn biến gia tăng của bệnh tay chân miệng và thềm năm học mới, nhiều địa phương, trường học trên địa bàn Đồng Nai đã chủ động phối hợp với ngành y tế triển khai các biện pháp phòng bệnh.
Nhân viên Trạm Y tế xã Lộc Quang hướng dẫn trẻ tại một trường mầm non rửa tay đúng cách để phòng bệnh tay chân miệng.
Tại các trường mẫu giáo, việc vệ sinh, khử khuẩn lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc được duy trì thường xuyên. Giáo viên đồng thời được hướng dẫn theo dõi sức khỏe trẻ, nhận biết các dấu hiệu nghi mắc bệnh và thông tin kịp thời cho phụ huynh.
Cô Nguyễn Thị Thảo Nhi, Hiệu trưởng Trường mẫu giáo Hoa Cúc, xã Lộc Tấn, cho biết trường hiện có 335 trẻ tại 12 lớp. Công tác phòng bệnh được nhà trường thực hiện thường xuyên, không chờ đến khi xuất hiện ca bệnh mới triển khai.
Nhà trường phối hợp với Trạm Y tế xã tuyên truyền kiến thức phòng bệnh đến giáo viên, phụ huynh thông qua các nhóm Zalo, bảng tuyên truyền; đồng thời theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ mỗi ngày.
Khi phát hiện trẻ có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, giáo viên thông báo ngay cho phụ huynh để đưa trẻ về nhà theo dõi, khám và điều trị. Việc này nhằm hạn chế nguy cơ trẻ mắc bệnh tiếp tục đến lớp và lây cho các trẻ khác.
“Phòng bệnh bắt đầu từ việc giữ môi trường học tập sạch sẽ. Nhà trường thường xuyên lau sàn, vệ sinh các bề mặt trẻ tiếp xúc, làm sạch đồ chơi, dụng cụ học tập. Đồng thời nhắc trẻ rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi vui chơi” - cô Nhi nói.
Tại xã Lộc Quang, Trạm Y tế xã phối hợp với các trường mẫu giáo tổ chức vệ sinh, khử khuẩn lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc. Nhân viên y tế hướng dẫn giáo viên duy trì vệ sinh lớp học, đồng thời hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách bằng xà phòng.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Đồng Nai, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận hơn 9.600 ca tay chân miệng, tăng 77,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng lưu ý, đã ghi nhận một trường hợp tử vong, trong khi cùng kỳ năm 2025 không ghi nhận ca tử vong.
BS.CKI Cao Văn Dũng, Phó giám đốc CDC Đồng Nai, nhận định khi trẻ nhập học trở lại, số ca tay chân miệng có khả năng tiếp tục gia tăng do trẻ tăng cường tiếp xúc tập trung tại trường học, đặc biệt ở nhóm trẻ nhà trẻ, mẫu giáo.
Theo ông Dũng, nguy cơ xuất hiện các chùm ca bệnh và ổ dịch tại trường học là khá cao. Vì vậy, các địa phương, trường học cần chủ động giám sát, triển khai sớm các biện pháp phòng chống; phát hiện sớm ca bệnh, ổ dịch, đặc biệt tại các cơ sở giáo dục mầm non, nhà trẻ và nhóm trẻ.
Cùng với đó, cần tăng cường vệ sinh, khử khuẩn và kiểm soát lây nhiễm để hạn chế nguy cơ bệnh gia tăng trong những tháng cuối năm.
Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường
Tay chân miệng thường khởi phát với các triệu chứng như sốt, đau họng, tổn thương niêm mạc miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông. Trẻ có thể đau miệng, bỏ ăn, nôn ói, tiêu chảy, mệt mỏi hoặc quấy khóc.
Giáo viên Trường mầm non Hướng Dương, xã Lộc Thạnh vệ sinh đồ dùng, đồ chơi, chủ động phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ.
Y sĩ Nguyễn Văn Anh, nhân viên phụ trách công tác phòng, chống dịch và an toàn thực phẩm Trạm Y tế xã Đa Kia, cho biết đa số trẻ mắc tay chân miệng ở thể nhẹ. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nhanh ở một số trường hợp, do đó giáo viên và phụ huynh cần theo dõi sát sức khỏe trẻ.
“Cần phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời khi có biểu hiện nghi ngờ bệnh diễn tiến nặng” - y sĩ Anh nói.
BS.CKII Bùi Ngọc Thắng, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Bình Phước, cho biết phần lớn trẻ mắc tay chân miệng ở mức độ nhẹ và có thể được chăm sóc, điều trị triệu chứng theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Trẻ cần được cho uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, hạ sốt đúng cách và theo dõi sát tại nhà.
“Phụ huynh không nên chỉ quan tâm đến số lượng bóng nước ở tay, chân hay các vết loét trong miệng mà cần theo dõi toàn trạng và những thay đổi trong sinh hoạt của trẻ” - BS Thắng lưu ý.
Đặc biệt, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ sốt cao liên tục hoặc khó hạ, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường, lừ đừ, nôn nhiều, thở nhanh, vã mồ hôi, tay chân lạnh hoặc có biểu hiện bất thường về tri giác. Đây là những dấu hiệu cảnh báo bệnh có thể diễn tiến nặng, cần được đánh giá và xử trí kịp thời.
BS Thắng cũng khuyến cáo phụ huynh không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc khi chưa có chỉ định. Chăm sóc đúng cách, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
Xử lý ngay từ ca bệnh đầu tiên
Trước tình hình số ca tay chân miệng gia tăng, BS.CKII Lưu Văn Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế Đồng Nai đề nghị các địa phương, cơ sở giáo dục phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để chủ động phòng bệnh ngay trước và trong thời gian đầu năm học.
Các trường cần rà soát đầu mối liên hệ với trạm y tế; tổ chức vệ sinh, khử khuẩn lớp học, nhà vệ sinh, đồ chơi và những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc. Giáo viên, nhân viên và phụ huynh cần được cung cấp kiến thức nhận biết bệnh, cách phòng lây nhiễm và các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng.
Bên cạnh đó, nhà trường cần theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày. Khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh, cần kịp thời thông báo cho phụ huynh, đồng thời phối hợp với cơ quan y tế để có biện pháp xử lý phù hợp.
Công tác phòng, chống dịch cần được thực hiện từ sớm, từ cơ sở và dựa trên đánh giá đúng nguy cơ. Đặc biệt, phát hiện sớm ca bệnh, xử lý ngay từ ca đầu tiên và kiểm soát nguy cơ lây nhiễm trong trường học là những giải pháp quan trọng để hạn chế chuỗi lây truyền.
Xuân Hiệp