Quốc hội vừa thông qua Luật Dân số số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang tiếp cận toàn diện các vấn đề dân số và phát triển. Luật quy định nhiều nội dung mới nhằm duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
Bác sĩ Bệnh viện ĐK Thống Nhất khám bệnh cho người cao tuổi.
Theo Luật, cá nhân và các cặp vợ chồng được quyền quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách sinh con phù hợp với điều kiện sức khỏe, kinh tế và khả năng nuôi dạy con trên cơ sở bình đẳng.
Đáng chú ý, luật bổ sung nhiều chính sách khuyến khích sinh con nhằm duy trì mức sinh thay thế. Cụ thể, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai. Bên cạnh đó có các chính sách hỗ trợ tài chính cho phụ nữ ở địa phương có mức sinh thấp, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội đối với người có từ 2 con đẻ trở lên.
Luật cũng nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai; đồng thời tăng cường các giải pháp giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.
Ngoài ra, luật dành nhiều nội dung cho việc thích ứng với già hóa dân số thông qua phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ, phát triển nguồn nhân lực lão khoa và mở rộng các hình thức chăm sóc tại cộng đồng.
Theo quy định, Luật Dân số sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026; một số chính sách hỗ trợ tài chính liên quan đến sinh con được áp dụng từ ngày 1-1-2027.
Thanh Tú