Chăm lo người yếu thế không chỉ là thực hiện chính sách an sinh mà còn cần sự đồng hành của ngành y tế, chính quyền, gia đình và cộng đồng. Tại Đồng Nai, nhiều hoạt động đang được triển khai theo hướng đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, từ chính sách trợ giúp xã hội, hỗ trợ người bệnh khó khăn, khám sức khỏe tại hộ gia đình đến chăm sóc, phục hồi chức năng cho người khuyết tật, người cao tuổi ngay tại cộng đồng.
Chủ động chăm lo sức khỏe người yếu thế
Người yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người có hoàn cảnh khó khăn, lang thang, cơ nhỡ... thường gặp nhiều rào cản trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và chăm sóc sức khỏe.
Giai đoạn 2021-2026, thành phố Đồng Nai đã thực hiện chi trợ cấp bảo trợ xã hội và hưu trí xã hội cho 149.131 đối tượng, với tổng kinh phí hơn 4.528 tỷ đồng. Đối với người lang thang, cơ nhỡ, vô gia cư, xin ăn, các ngành chức năng đã hỗ trợ, kết nối thân nhân hoặc đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội phù hợp.
Người khuyết tật ở thôn Bình Hà được nhân viên Trạm Y tế xã Đa Kia đến khám bệnh tại nhà. (Ảnh Xuân Hiệp).
Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, giai đoạn 2021-2026, ngành chức năng đã khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng cho 13.164 lượt người khuyết tật; đồng thời khám sàng lọc và cấp 7.872 dụng cụ hỗ trợ cho 7.705 người, góp phần cải thiện khả năng vận động, sinh hoạt và hòa nhập cộng đồng.
Với trẻ em, phát hiện và can thiệp sớm có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế những ảnh hưởng lâu dài của khuyết tật. Sở Y tế TP. Đồng Nai phối hợp với Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững VietHealth đã sàng lọc dấu hiệu nghi ngờ khuyết tật cho 96.757 trẻ từ 0-6 tuổi. Qua đó, 4.964 trẻ có dấu hiệu nghi ngờ được phát hiện; 1.731 trẻ được khám xác định khuyết tật và 1.386 trẻ được can thiệp sớm theo từng dạng tật.
Bên cạnh đó, Quỹ Bảo trợ trẻ em cùng các tổ chức, cá nhân đã hỗ trợ 20.188 trẻ em trong giai đoạn 2021-2026, với tổng kinh phí hơn 9 tỷ đồng, tập trung vào phẫu thuật tim, hỗ trợ trẻ mắc bệnh hiểm nghèo, học bổng và các hoạt động chăm lo khác.
Những kết quả trên cho thấy công tác chăm lo người yếu thế đang từng bước chuyển từ hỗ trợ khi khó khăn phát sinh sang chủ động phát hiện nguy cơ, can thiệp sớm và chăm sóc lâu dài, góp phần bảo đảm an sinh và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thời gian tới, ngành y tế tiếp tục rà soát, cập nhật các đối tượng thuộc diện trợ giúp xã hội, hướng dẫn và giải quyết chính sách theo quy định; đồng thời tăng cường phát hiện, tư vấn, hỗ trợ và kết nối dịch vụ phù hợp đối với những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Đưa dịch vụ y tế đến gần hơn, hỗ trợ đúng nhu cầu
Chăm lo người yếu thế không chỉ dừng ở khám, chữa bệnh mà còn được ngành Y tế Đồng Nai triển khai theo hướng phát hiện sớm nguy cơ, phục hồi chức năng, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ và kết nối các nguồn lực xã hội.
Vừa qua, Tổ Công tác xã hội, Bệnh viện ĐK Bình Phước, đã kết nối các hội, nhóm thiện nguyện và nhà hảo tâm hỗ trợ 25,6 triệu đồng cho anh Điểu Da Rang, ngụ thôn 5, xã Bom Bo, bị tai nạn lao động, chấn thương nặng ở chân và cần phẫu thuật. Gia đình khó khăn, thu nhập chủ yếu từ lao động làm thuê nên khoản hỗ trợ giúp anh có thêm chi phí điều trị, giảm bớt gánh nặng tài chính.
Xúc động trước sự giúp đỡ của cộng đồng, anh Điểu Da Rang cho biết khoản hỗ trợ không chỉ giúp gia đình vượt qua khó khăn trước mắt mà còn tiếp thêm động lực để anh sớm hồi phục sức khỏe.
Không chỉ hỗ trợ người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, ngành Y tế còn từng bước đưa dịch vụ đến gần những nhóm khó tiếp cận, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật và người dân ở vùng khó khăn.
Tại xã Đa Kia, nhân viên Trạm Y tế trực tiếp đến từng hộ gia đình ở thôn Bình Hà để khám, sàng lọc và tư vấn sức khỏe. Khoảng 25 nhân viên y tế được bố trí tham gia các tổ khám, dự kiến mỗi ngày khám cho khoảng 300 người. Những người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em và các trường hợp gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế được ưu tiên.
Để hạn chế bỏ sót đối tượng, Trạm Y tế phối hợp các đơn vị liên quan rà soát, đối chiếu danh sách theo từng hộ gia đình và tình trạng đã hoặc chưa được khám. Qua đó, người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời thông tin sức khỏe từng bước được cập nhật phục vụ quản lý sức khỏe và kết nối với hồ sơ sức khỏe điện tử.
Nhiều người dân vui mừng khi được nhân viên y tế trực tiếp đến tận nhà thăm khám. Bà H.T.L., người thân của một người khuyết tật ở thôn Bình Hà, cho biết việc nhân viên y tế đến tận nhà giúp người cao tuổi, người khuyết tật và những người khó đi lại thuận tiện hơn trong khám, tư vấn sức khỏe. Qua đó, gia đình cũng được hướng dẫn cách chăm sóc, theo dõi sức khỏe phù hợp, đồng thời phát hiện sớm những vấn đề cần được tiếp tục theo dõi hoặc điều trị.
Một mô hình khác đang được triển khai tại phường Long Khánh là “Chăm sóc sức khỏe cho người yếu thế” năm 2026. Trạm Y tế phường hiện quản lý 938 người khuyết tật và đặt mục tiêu không chỉ quản lý mà còn chủ động khám sàng lọc, tư vấn, can thiệp, phục hồi chức năng và hướng dẫn chăm sóc tại nhà.
Tùy từng trường hợp, người khuyết tật được khám sức khỏe tổng quát, đánh giá vận động, mắt, tai mũi họng, vùng mặt và sức khỏe tâm thần; đồng thời được hướng dẫn vật lý trị liệu, vận động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu và các biện pháp chăm sóc phù hợp. Qua đó, giúp người khuyết tật tiếp cận các chương trình hỗ trợ, phục hồi chức năng và dịch vụ xã hội theo nhu cầu, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập cộng đồng của các đối tượng.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND phường Trương Trọng Thy đánh giá cao tính chủ động của Trạm Y tế phường; đồng thời đề nghị đơn vị tiếp tục quản lý chặt chẽ danh sách đối tượng, nâng cao chất lượng tư vấn và can thiệp y tế. Đặc biệt, đối với các trường hợp người khuyết tật, người già yếu không thể tự đi lại, trạm cần chú trọng tổ chức chăm sóc, phục hồi chức năng tận nhà, huy động sự chung tay của gia đình và xã hội giúp người yếu thế tự tin hòa nhập cộng đồng.
Đỗ Hoa