Ngày 26/8/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quyết định số 2730/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn Tập III “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại”gồm 20 hướng dẫn. Tài liệu được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc, góp phần quan trọng vào việc chuẩn hóa thực hành y học cổ truyền (YHCT), đồng thời thúc đẩy kết hợp YHCT với y học hiện đại (YHHĐ) trong chăm sóc và điều trị người bệnh.
Từ giá trị truyền thống đến thực hành y khoa hiện đại
Y học cổ truyền là một bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam, với nhiều phương pháp chăm sóc và điều trị được hình thành, phát triển qua nhiều thế hệ. Trong bối cảnh nền y tế ngày càng hiện đại, yêu cầu đặt ra là làm thế nào để những giá trị của YHCT tiếp tục được phát huy, đồng thời được chuẩn hóa và kết hợp phù hợp với những thành tựu của YHHĐ. Quyết định 2730/QĐ-BYT là một bước đi theo hướng đó.
GS.TS.BS Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế) hướng dẫn học viên trong một buổi thăm khám sức khỏe nhân dân.
Điểm đáng chú ý ngay trong tên gọi của tài liệu là việc đặt YHCT và YHHĐ trong mối quan hệ kết hợp, thay vì coi đây là hai hướng điều trị tách biệt. Cách tiếp cận này phù hợp với thực tiễn khám bệnh, chữa bệnh hiện nay, hướng tới việc phát huy thế mạnh của mỗi nền y học vì mục tiêu chung là nâng cao chất lượng, hiệu quả và an toàn cho người bệnh.
20 hướng dẫn - thêm cơ sở thống nhất cho thực hành
Tài liệu Tập III gồm 20 hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo YHCT, kết hợp YHCT với YHHĐ, được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc. Giá trị thiết thực của tài liệu là cung cấp cho cán bộ y tế thêm một cơ sở chuyên môn thống nhất trong quá trình chẩn đoán, lựa chọn phương pháp điều trị và chăm sóc người bệnh.
Trong thực tế, YHCT có hệ thống lý luận và phương pháp điều trị phong phú. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả trong hệ thống y tế hiện đại, các phương pháp này cần được đặt trong một khuôn khổ chuyên môn rõ ràng, phù hợp với từng bệnh, từng người bệnh và điều kiện của cơ sở khám chữa bệnh.
Việc ban hành các hướng dẫn chuyên môn vì vậy góp phần giảm sự khác biệt không cần thiết trong thực hành, hỗ trợ cán bộ y tế cập nhật kiến thức và từng bước nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh bằng YHCT.
5 điểm nổi bật của Quyết định 2730/QĐ-BYT
Thứ nhất, chuẩn hóa hoạt động khám bệnh, chữa bệnh bằng YHCT
Các hướng dẫn được ban hành tạo thêm căn cứ chuyên môn để cán bộ y tế thực hiện chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh theo YHCT và kết hợp YHCT với YHHĐ. Chuẩn hóa không có nghĩa là áp dụng máy móc một phương pháp cho mọi người bệnh, mà là tạo ra một nền tảng chuyên môn chung, trên đó thầy thuốc có thể vận dụng phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Thứ hai, thúc đẩy kết hợp YHCT với YHHĐ
YHCT có thế mạnh riêng về các phương pháp điều trị bằng thuốc cổ truyền, không dùng thuốc, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, YHHĐ có nhiều ưu thế về chẩn đoán, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, cấp cứu, thuốc và các kỹ thuật điều trị hiện đại.
Kết hợp hai nền y học một cách khoa học sẽ giúp phát huy thế mạnh của mỗi bên, hướng tới lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho người bệnh. Quan trọng hơn, cách tiếp cận này góp phần thay đổi tư duy từ “chọn YHCT hay YHHĐ” sang “kết hợp phù hợp để người bệnh được hưởng lợi nhiều nhất”.
Thứ ba, thống nhất nhưng vẫn linh hoạt theo điều kiện từng cơ sở
Một điểm có tính thực tiễn cao là tài liệu được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc nhưng không theo cách cứng nhắc. Các cơ sở căn cứ vào nội dung hướng dẫn, đồng thời xem xét năng lực chuyên môn, trang thiết bị y tế và cơ sở vật chất của đơn vị để xây dựng và ban hành hướng dẫn chẩn đoán, điều trị phù hợp tại cơ sở.
Điều này cho phép cùng một nền tảng chuyên môn nhưng có thể được vận dụng linh hoạt tại bệnh viện chuyên khoa YHCT, bệnh viện đa khoa hay các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có điều kiện khác nhau.
Thứ tư, tạo cơ sở cho đào tạo, tập huấn và cập nhật chuyên môn
Các hướng dẫn không chỉ phục vụ hoạt động khám bệnh, chữa bệnh mà còn có giá trị đối với đào tạo và phát triển nguồn nhân lực YHCT. Tài liệu có thể được sử dụng làm cơ sở tham khảo trong đào tạo, tập huấn, sinh hoạt chuyên môn và cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế. Đây là yếu tố quan trọng để xây dựng đội ngũ thầy thuốc có kiến thức vững về YHCT, đồng thời có khả năng phối hợp hiệu quả với YHHĐ trong thực hành.
Thứ năm, góp phần đưa YHCT phát triển theo hướng khoa học, hiện đại
Quyết định 2730/QĐ-BYT được ban hành trong bối cảnh ngành y tế tiếp tục triển khai các chủ trương, chính sách nhằm phát triển YHCT Việt Nam. Việc ban hành các hướng dẫn chuyên môn cụ thể cho thấy quá trình phát triển YHCT đang được thúc đẩy không chỉ ở cấp độ định hướng, mà còn bằng những công cụ chuyên môn có khả năng áp dụng trực tiếp trong thực tiễn.
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân
Đây là cách để YHCT vừa kế thừa những giá trị truyền thống, vừa từng bước phát triển theo hướng khoa học, chuẩn hóa, hiện đại và phù hợp với yêu cầu của nền y tế ngày nay.
Đích đến cuối cùng là người bệnh
Ý nghĩa của một hướng dẫn chuyên môn cuối cùng không nằm ở bản thân văn bản, mà ở những thay đổi trong thực hành khám bệnh, chữa bệnh và chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Khi người thầy thuốc có thêm căn cứ chuyên môn để chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị; khi YHCT được kết hợp hợp lý với YHHĐ; khi những giá trị truyền thống được đặt trong một khuôn khổ thực hành ngày càng chuẩn hóa, người hưởng lợi cuối cùng chính là người bệnh.
Quyết định 2730/QĐ-BYT vì vậy có thể được xem là một bước tiến thêm trong quá trình chuẩn hóa và hiện đại hóa YHCT Việt Nam. Đó là cách tiếp cận vừa trân trọng truyền thống, vừa hướng tới tương lai: kế thừa nhưng không bảo thủ, hiện đại nhưng không tách rời những giá trị của YHCT; kết hợp để phát huy tốt hơn thế mạnh của cả YHCT và YHHĐ, vì mục tiêu chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương
Nguồn văn bản: https://ydct.moh.gov.vn/detail/quyet-dinh-2730-qd-byt-ngay-26-8-2026-cua-bo-truong-bo-y-te-ve-viec-ban-hanh-tai-lieu-chuyen-mon-huong-dan-chan-doan-va-dieu-tri-benh-theo-y-hoc-co-truyen-ket-hop-y-hoc-co-truyen-voi-y-hoc-hien-dai-tap-iii