Năm 2025 khép lại với những dấu ấn đặc biệt của ngành y tế dự phòng Đồng Nai, khi CDC tỉnh không chỉ hoàn thành việc hợp nhất bộ máy mà còn phải căng mình đối phó với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh truyền nhiễm. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Bản tin Sức Khỏe Đồng Nai đã có cuộc trò chuyện với TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa – Phó Giám đốc CDC Đồng Nai về bức tranh tổng thể và những chiến lược dự phòng để chủ động ứng phó với dịch bệnh trong tương lai.
TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa – Phó giám đốc CDC Đồng Nai
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
*Thưa bác sĩ, nhìn lại năm 2025 – một năm tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, ông đánh giá như thế nào về bức tranh tổng thể công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn tỉnh Đồng Nai?
- TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa: Năm 2025 là một năm đầy thử thách trong bối cảnh hậu COVID-19 với nhiều ảnh hưởng còn kéo dài; từ ngày 01/7/2025, thực hiện sáp nhập tỉnh, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; việc hợp nhất CDC Đồng Nai và CDC Bình Phước… với nhiều khó khăn, vướng mắc nhưng chúng ta đã vượt qua tất cả và cũng khẳng định được năng lực của hệ thống y tế dự phòng tỉnh nhà.
Về bức tranh dịch bệnh, năm 2025 có sự gia tăng của các dịch bệnh lưu hành: Sốt xuất huyết với hơn 23.000 ca mắc, tăng hơn 120% so với cùng kỳ; tay chân miệng cũng tăng hơn 90%. Bệnh Dại tiếp tục diễn biến đáng báo động với 81 ổ dịch trên động vật và 06 ca tử vong ở người. Dịch HIV/AIDS vẫn diễn biến phức tạp, tỷ lệ mắc mới ở các nhóm nhóm nguy cơ tăng cao, trẻ hóa.Bên cạnh đó, các bệnh truyền nhiễm đã có vaccine trong tiêm chủng mở rộng (TCMR)vẫn ghi nhận số mắc cao như sởi (hơn 7400 ca), ho gà (63 ca). Các bệnh truyền nhiễm khác vẫn tiếp tục ghi nhận. Tuy nhiên, với nhiều nỗ lực không ngừng nghỉ đến cuối năm chúng ta đã làm chủ được tình hình, các dịch bệnh truyền nhiễm được khống chế kịp thời.
*Trong bối cảnh dịch bệnh có xu hướng đa dạng tác nhân, khó dự báo, Đồng Nai hiện đang phải đối mặt với những thách thức lớn nào trong công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm? Trước những thách thức đó, những giải pháp trọng tâm mà CDC Đồng Nai sẽ triển khai trong thời gian tới là gì, thưa ông?
- TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa:Thách thức hiện hữu rất rõ ràng từ ba phía: tác nhân - môi trường - con người. Trong bối cảnh hậu COVID-19, toàn cầu hóa, biến đổi khí hậu, chiến tranh, thiên tai, thảm họa … các bệnh truyền nhiễm tái nổi, mới nổi có nguy cơ cao xâm nhập, gây dịch.Bên cạnh đó, tâm lý chủ quan của một bộ phận người dân trong việc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch, trào lưu bài trừ vắc-xin khiến các bệnh truyền nhiễm như Sởi, Ho gà có nguy cơ bùng phát. Thậm chí các bệnh đã loại trừ như Bại liệt, Uốn ván sơ sinhcó nguy cơ quay trở lại. Về nguồn lực, nhân sự chuyên môn, nhất là bác sĩ hệ dự phòng, vẫn đang trong tình trạng thiếu hụt và khó tuyển dụng.
Để vượt qua những thách thức này, ngoài các giải pháp chung, CDC Đồng Nai tập trung vào 3 giải pháp trọng tâm cho năm 2026. Một là nâng cao năng lực dự báo tình hình dịch bệnh.Hai là chủ động ứng phó, tăng cường chất lượng xử lý ổ dịch, đảm bảo 100% các ca bệnh truyền nhiễm nguy hiểm được điều tra và xử lý sớm, đúng qui định. Ba là đẩy mạnh đào tạo đội ngũ, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong công tác.
* Đồng Nai là tỉnh có các cửa khẩu quan trọng, đồng thời sân bay quốc tế Long Thành dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2026, làm gia tăng nguy cơ xâm nhập của các dịch bệnh mới nổi. CDC Đồng Nai sẽ có giải pháp gì để thực hiện hiệu quả công tác kiểm dịch y tế quốc tế, bảo vệ sức khỏe cộng đồng?
- TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa: Sân bay Quốc tế Long Thành đi vào hoạt động là một dấu mốc lịch sử nhưng cũng là áp lực lớn lên hệ thống kiểm dịch y tế quốc tế. CDC Đồng Nai xác định đây là một "mặt trận hàng đầu" để ngăn chặn dịch bệnh ngay từ cửa ngõ.
Chúng tôi đã và đang tích cực, khẩn trươngthực hiện các công tác chuẩn bị mọi mặt để sẵn sàng thực hiện hiệu quả công tác kiểm dịch quốc tế, chủ động, kịp thời ứng phó trước các nguy cơ xâm nhập của các dịch bệnh mới nổi, tái nổi, các sự kiện khẩn cấp về y tế.
Cụ thể, về nhân sự, CDCĐồng Naiđược sự hỗ trợ của Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế, Viện Pasteur TPHCM đã tổ chức đào tạo chuyên sâu về quy trình kiểm dịch quốc tế cho đội ngũ cán bộ, đã cử viên chức tập huấn thực tế tại các sân bay lớn như Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng để sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ.CDC Đồng Nai cũng đã xây dựng chi tiết kế hoạch giám sát, phát hiện, các biện pháp phòng, chống dịch tại sân bay, thiết lập các quy trình giám sát véc-tơ truyền bệnh tại khu vực cửa khẩu.Chúng tôicũng đã, đang và sẽ tăng cường phối hợp liên ngành giữa y tế, hải quan và an ninh hàng không để xây dựng cơ chế phối hợp, phản ứng nhanh khi có ca nghi nhiễm xâm nhập. Mục tiêu là đảm bảo dòng chảy giao thương nhưng không để mầm bệnh nguy hiểm lọt qua cửa khẩu.
* Truyền thông được xem là “dự phòng của dự phòng”. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng "tin giả" và trào lưu bài trừ vắc-xin lan tràn trên mạng xã hội đang gây ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức của người dân. Xin Phó Giám đốc cho biết chiến lược truyền thông của CDC Đồng Nai trong năm tới để thay đổi hành vi và củng cố niềm tin của cộng đồng?
- TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa: Đúng như bạn nói, truyền thông chính là "liều vắc-xin tâm lý" cực kỳ quan trọng. Trong năm 2026, chúng tôi sẽ không chỉ làm truyền thông theo kiểu "đến hẹn lại lên" mà sẽ chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp hơn, đúng - trúng- hiệu quả hơn.Chiến lược của chúng tôi là "Chủ động - Đa nền tảng - Thực chứng".
Tiêm ngừa vắc xin là biện pháp an toàn, hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Cụ thể, chúng tôi sẽ chủ động tăng cường tần suất các bài viết y tế cộng đồng và các chương trình chuyên sâu như tọa đàm "Sức khỏe cho mọi người", các phóng sự chuyên đề về phòng bệnh hơn chữa bệnh trên đài phát thanh và truyền hình, trên trang website chính thức của CDC Đồng Nai, tờ bản tin sức khỏe Đồng Nai… để cung cấp thông tin chính thống kịp thời, đập tan các tin giả, tin xuyên tạc không được khoa học kiểm chứng.
Đặc biệt, nắm bắt thói quen của người dân trong tiếp cận thông tin và sử dụng mạng xã hội, chúng tôi tận dụng tối đa sức mạnh của truyền thông số, truyền thông xã hội đa nền tảng. Chúng tôi không chỉ dừng lại ở các kênh chính thống như báo – đài, hay trang web chính thức, CDC sẽ đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội như Youtube, zalo, facebook bằng các bài viết và video clip ngắn, các thông điệp dễ hiểu, dễ nhớ để tiếp cận giới trẻ và các bậc phụ huynh.
Để đập tan những “fake news” (tin giả), chúng tôi lấy những câu chuyện thực tế, những tấm gương tận tụy của nhân viên y tế và những minh chứng khoa học về hiệu quả của vắc-xin cũng như các biện pháp phòng dịch, trị bệnh tiến bộ để thuyết phục người dân. Chúng tôi cũng mong mỗi người dân Đồng Nai không chỉ là người tiếp nhận thông tin, mà phải trở thành một "đại sứ sức khỏe" ngay tại gia đình mình, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như giữ gìn vệ sinh, diệt lăng quăng hay tiêm chủng đầy đủ cho con em.
Xin cảm ơn TTƯT.TS.BS Trần Minh Hòa!
Thiên Thanh (thực hiện)