Sáng 29-3, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã dẫn đầu đoàn công tác đến kiểm tra công tác phòng, chống dịch tay chân miệng (TCM) tại TP.HCM, đồng thời họp khẩn với các tỉnh, thành khu vực phía Nam nhằm triển khai các giải pháp kiểm soát dịch bệnh. Tại điểm cầu Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai có sự tham dự của Lãnh đạo Sở Y tế, CDC Đồng Nai và Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai.
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì tại điểm cầu Viện Viện Pasteur TP.HCM.
Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM, những tuần gần đây, số ca mắc TCM tại khu vực phía Nam tăng cao so với cùng kỳ nhiều năm trước. Các địa phương ghi nhận số ca cao gồm TP.HCM, Đồng Nai, tiếp đến là Cần Thơ, Tây Ninh…
Đáng chú ý, số ca bệnh nặng từ độ 2b trở lên đang có xu hướng gia tăng, chiếm khoảng 2,3% tổng số ca mắc. Kết quả giám sát vi sinh cho thấy khoảng 3/4 số ca bệnh nặng dương tính với virus EV71 – chủng có khả năng lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng và nguy cơ tử vong cao. Khoảng 80% bệnh nhi nhiễm EV71 là trẻ dưới 36 tháng tuổi.
ThS. BS Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó Giám đốc Bệnh viện nhi Đồng Nai báo cáo kết quả thu dung điều trị bệnh TCM tại bệnh viện.
Các chuyên gia nhận định, bệnh tay chân miệng có tính chu kỳ 2–3 năm/lần. Bên cạnh đó, việc di chuyển dân cư dịp Tết Nguyên đán 2026, môi trường sống đông đúc (đặc biệt tại trường học) chưa được vệ sinh, khử khuẩn tốt, khí hậu nóng ẩm, cùng với công tác giám sát ca bệnh chưa kịp thời… là những nguyên nhân khiến dịch gia tăng.
Hiện nay, công tác phòng chống dịch còn gặp nhiều khó khăn. Tuyến y tế cơ sở – lực lượng trực tiếp triển khai phòng dịch – tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu nguồn lực và thuốc điều trị. Tại trường học, sự phối hợp với ngành y tế chưa chặt chẽ, việc báo cáo ca bệnh, đặc biệt là ca đầu tiên, còn chậm, làm tăng nguy cơ lây lan.
Dự báo trong thời gian tới, số ca mắc TCM có thể tiếp tục tăng, kéo theo nguy cơ gia tăng ca nặng, gây áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối. Các trường mầm non được xác định là khu vực có nguy cơ bùng phát dịch cao. Đồng thời, nguy cơ “dịch chồng dịch” như tay chân miệng và sốt xuất huyết trong các tháng tới vẫn hiện hữu.
Trước tình hình này, các đơn vị y tế đã đề xuất nhiều giải pháp như: tăng cường truyền thông để phụ huynh, giáo viên nhận biết sớm dấu hiệu bệnh nhằm đưa trẻ đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời; tập huấn cho nhân viên y tế về chẩn đoán, phát hiện ca nặng để kịp thời chuyển tuyến; chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư y tế; kịp thời báo cáo, khoanh vùng và xử lý ổ dịch, đồng thời kiểm soát lây nhiễm chéo trong bệnh viện.
Công tác truyền thông cũng cần được tăng cường thực thiện, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, thông qua các video ngắn, dễ hiểu; phối hợp với ngành giáo dục để tuyên truyền đến phụ huynh, giáo viên qua các nhóm trực tuyến. Chính quyền địa phương đặc biệt là Ủy ban nhân dân xã, phường, bộ phần truyền thông CDC các địa phương cần tích cực vào cuộc, tổ chức tọa đàm, mời chuyên gia và người có ảnh hưởng (KOL) tham gia phổ biến kiến thức phòng bệnh.
Trước đó Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đã đến kiểm tra công tác điều trị và thăm bệnh nhi bị bệnh TCM đang điều trị tại bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM).
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu các địa phương phía Nam khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp, không để xảy ra tình trạng dịch chồng dịch. Trong đó, cần tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh và xử lý triệt để ổ dịch. Bộ Y tế giao Cục Phòng bệnh phối hợp với các viện chuyên ngành rà soát quy định về lấy mẫu xét nghiệm đối với các trường hợp nguy cơ cao. Dù là bệnh truyền nhiễm nhóm B, nhưng số ca mắc TCM hiện tăng gấp đôi so với giai đoạn trước, đã ghi nhận ca tử vong nên tuyệt đối không được chủ quan.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề nghị nghiên cứu việc cách ly tạm thời các trường hợp tiếp xúc gần; nâng cao hiệu quả thu dung, điều trị và chuyển tuyến; hạn chế tối đa tình trạng chậm trễ và lây nhiễm chéo trong cơ sở y tế.
Các Sở Y tế cần chỉ đạo đảm bảo đầy đủ thuốc điều trị không chỉ cho TCM mà cả các bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu. Đồng thời, xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt để tập huấn chuyên môn cho tuyến dưới; tăng cường truyền thông để người dân nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh.
Hoàn Lê