Ngày Quốc tế điều dưỡng năm 2026 có chủ đề “Ðiều dưỡng của chúng ta, tương lai của chúng ta. Ðầu tư phát triển điều dưỡng vì sức khỏe nhân dân”.
Điều dưỡng Khoa Hồi sức tích cực - chống độc, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai chăm sóc bệnh nhân nặng. Ảnh: Hạnh Dung
Qua đó, không chỉ để tôn vinh, tri ân những người đang ngày đêm tận tụy chăm sóc người bệnh mà còn là dịp để xã hội nhìn nhận chính xác hơn về vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng điều dưỡng trong hệ thống y tế.
Người tiếp xúc với bệnh nhân nhiều nhất
Trong quá trình khám, chữa bệnh, nếu bác sĩ là người đưa ra chẩn đoán và phác đồ điều trị thì điều dưỡng chính là người tiếp nhận bệnh nhân, trực tiếp theo dõi từng chỉ số sinh tồn, thực hiện y lệnh của bác sĩ, chăm sóc, động viên tinh thần và hỗ trợ bệnh nhân phục hồi toàn diện, hoàn tất thủ tục xuất viện.
Chị Nguyễn Thị Kim Minh, Phó Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết: 70% thời gian người bệnh ở bệnh viện tiếp xúc với điều dưỡng. Ngoài chăm sóc, điều dưỡng còn có trách nhiệm truyền thông giáo dục sức khỏe để người bệnh nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe.
So với những khoa khác, điều dưỡng làm việc ở các khoa bệnh nặng như: Hồi sức tích cực - chống độc, Hồi sức tích cực sơ sinh còn đảm nhiệm luôn công việc của người nhà bệnh nhân. Đó là cho bệnh nhân ăn uống, thay tã, vệ sinh cho bệnh nhân… Điều dưỡng Nguyễn Thị Trang, Khoa Hồi sức tích cực - chống độc, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất cho rằng: Nếu không thực sự yêu nghề, không coi bệnh nhân như chính người nhà của mình thì điều dưỡng khó hoàn thành được những công việc này.
Điều dưỡng Lê Thị Tuyết chăm sóc trẻ sơ sinh tại Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. Ảnh: Hạnh Dung
Còn điều dưỡng Lê Thị Tuyết, người có gần 30 năm gắn bó với công việc chăm sóc những bệnh nhi nặng ở Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai tâm sự: Chăm sóc một người lớn bị bệnh nặng đã khó, chăm sóc một trẻ sơ sinh bị bệnh nặng càng khó hơn vì thể trạng các em rất yếu, cơ thể nhỏ, chưa nói được… Điều dưỡng vì thế phải kiên nhẫn, tận tâm, có kỹ năng tốt, đặc biệt là phải yêu trẻ.
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai Nguyễn Văn Bình, điều dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Bởi sau mỗi ca bệnh được cứu sống, luôn có bóng dáng của những điều dưỡng âm thầm cống hiến.
Phó Giám đốc Sở Y tế Ðồng Nai NGUYỄN VĂN BÌNH cho hay: Ngành y tế Ðồng Nai đang hướng đến nâng cao tỷ lệ điều dưỡng/bác sĩ, điều dưỡng/vạn dân theo chuẩn, chú trọng đào tạo điều dưỡng chuyên khoa sâu; tham mưu chính sách hỗ trợ nhân lực y tế nói chung và tạo điều kiện để điều dưỡng phát triển nghề nghiệp bền vững.
Cần giảm quá tải và tăng thu nhập cho điều dưỡng
Mặc dù yêu cầu đặt ra với điều dưỡng ngày càng cao nhưng trên thực tế, thu nhập của đội ngũ điều dưỡng chưa tương xứng. Sự quá tải về công việc cũng như sự nhìn nhận của xã hội về nghề điều dưỡng còn nhiều hạn chế. Chính vì vậy, những năm gần đây, “làn sóng” điều dưỡng dịch chuyển từ y tế công lập sang y tế tư nhân khá phổ biến.
Một bác sĩ đang công tác tại một bệnh viện công lập trên địa bàn thành phố đánh giá: Công việc của điều dưỡng rất áp lực, không chỉ về mặt chuyên môn, hành chính mà còn từ chính bệnh nhân. Số bệnh nhân ngày càng tăng trong khi nhân lực điều dưỡng không tăng, thậm chí giảm khiến công việc của những điều dưỡng ở lại luôn trong tình trạng quá tải. So với làm việc tại các phòng khám tư nhân, công việc của điều dưỡng tại các bệnh viện lớn vất vả hơn nhiều do phải trực đêm, trực lễ, Tết, trong khi thu nhập không bằng.
Thạc sĩ HUỲNH TÚ ANH, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ðiều dưỡng Việt Nam, Chủ tịch Hội Ðiều dưỡng thành phố Ðồng Nai cho biết: Toàn thành phố hiện có 7,5 ngàn điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật y đang công tác tại các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập. Khi điều dưỡng được trao quyền, được hỗ trợ tốt hơn, người bệnh chính là đối tượng được hưởng lợi lớn nhất.
Điều dưỡng Lê Thị Tuyết tâm sự: Sau gần 30 năm công tác, lương của tôi mới được khoảng 11 triệu đồng, các khoản phụ cấp khác thì quá thấp, chẳng hạn tiền trực cả tháng được khoảng 1 triệu đồng, không tương xứng với công sức bỏ ra. Chị Tuyết mong các cấp lãnh đạo quan tâm, hỗ trợ nâng cao thu nhập, nâng cao tiền trực cho bác sĩ, điều dưỡng vì sau mỗi đêm trực rất mất sức, đặc biệt là trực cấp cứu, có ca bệnh nặng phải thức trắng đêm, chạy ngược xuôi, đến ngày hôm sau rất mệt mỏi.
Chị Nguyễn Thị Trang bộc bạch: Để có thể trực đêm, có điều dưỡng phải nhờ hàng xóm hoặc thuê người đưa đón con nhỏ, cho con ăn, ngủ vì không có ông bà ở gần, chồng đi công tác. Tình cảm vợ chồng cũng do đó mà nhiều khi không được như ý muốn, không ít trường hợp chồng khuyên vợ nghỉ việc do công việc vất vả, thu nhập không tương xứng và không có thời gian để chăm lo tốt cho gia đình.
“Mong muốn lớn nhất của chúng tôi là sự ghi nhận của ngành y tế cũng như của xã hội về vai trò của điều dưỡng. Mong các cấp lãnh đạo xem xét, tăng thu nhập cho điều dưỡng để tương xứng với công sức bỏ ra cũng như để theo kịp giá cả thị trường. Bởi điều dưỡng dù có yêu nghề đến đâu cũng cần phải có điều kiện để chăm lo cuộc sống, sinh hoạt của gia đình mình”- chị Trang chia sẻ.
Nhằm giảm tải công việc và nâng cao thu nhập cho điều dưỡng, lãnh đạo các bệnh viện đã đưa ra nhiều giải pháp. Tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, theo Giám đốc Bệnh viện Ngô Đức Tuấn, bệnh viện tổ chức các đợt khám sức khỏe bên ngoài, thực hiện một số dịch vụ ngoài giờ để điều dưỡng có điều kiện tăng thu nhập. Đồng thời sẽ nâng tầm điều dưỡng bằng cách cho điều dưỡng đi học lên thạc sĩ, chuyên khoa I, chuyên khoa II…
Hạnh Dung (Báo và PTTH Đồng Nai)