Thời tiết thay đổi, nắng mưa thất thường tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh đường hô hấp ở trẻ em gia tăng. Do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh như viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi. Chủ động phòng bệnh, chăm sóc đúng cách và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp phụ huynh bảo vệ sức khỏe trẻ, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Trẻ nhỏ dễ mắc bệnh khi thời tiết chuyển mùa
Những ngày thời tiết thay đổi, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như ho, sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi hoặc sốt. Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện.
Chị N.T.H., ngụ phường Trấn Biên, có con 3 tuổi, cho biết mỗi khi thời tiết thay đổi, bé thường bị sổ mũi, hắt hơi và ho nhẹ, nhất là vào ban đêm. Ban đầu, chị nghĩ con chỉ bị cảm lạnh thông thường nên chủ yếu chăm sóc tại nhà, vệ sinh mũi và theo dõi tình trạng của trẻ.
“Có những hôm con ho nhiều, ngủ không ngon giấc, tôi cũng lo nhưng chưa biết khi nào cần đưa con đi khám. Khi triệu chứng không giảm, tôi đưa con đến bệnh viện và được bác sĩ chẩn đoán viêm mũi dị ứng. Từ đó, tôi chú ý hơn đến những thay đổi trong sinh hoạt của con” - chị H. chia sẻ.
Trong khi đó, chị P.T.M., ngụ phường Bình Phước, có con 18 tháng tuổi, cho biết gia đình thường giữ ấm cho bé khi trời lạnh, hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người và vệ sinh đồ chơi, không gian sinh hoạt thường xuyên. Tuy nhiên, bé vẫn có lúc bị ho, sổ mũi, đi khám được bác sĩ chẩn đoán viêm đường hô hấp trên.
Theo BS.CKII Trần Ngọc Huy, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark, các bệnh đường hô hấp thường gặp ở trẻ khi thời tiết thay đổi gồm viêm mũi họng, viêm amidan, viêm đường hô hấp trên, viêm phế quản, viêm phổi, hen suyễn và cúm.
Nhiệt độ, độ ẩm thay đổi thất thường tạo điều kiện thuận vi trùng phát triển. Bên cạnh đó, hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu, chưa phát triển hoàn thiện, trong khi đường hô hấp là nơi thường xuyên tiếp xúc với môi trường bên ngoài nên dễ bị tác động.
Vào mùa lạnh, mọi người thường có thói quen ở trong nhà, ít khi vận động, tập thể dục, thể thao ngoài trời. Vì vậy, khi đi ra khỏi nhà, cơ thể trẻ tiếp xúc với các nguồn bệnh bên ngoài dễ gây bệnh đường hô hấp.

Bác sĩ khuyến cáo tiêm ngừa đầy đủ là biện pháp phòng bệnh tốt nhất cho trẻ em. Trong ảnh: Trẻ tiêm vắc xin cúm tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Nai.
Phòng bệnh đúng cách, nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm
Theo BS.CKII Trần Ngọc Huy, để phòng bệnh đường hô hấp cho trẻ, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi ho, hắt hơi. Trẻ cần được ăn uống đủ chất, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp với độ tuổi để hỗ trợ tăng cường sức khỏe.
Khi ra ngoài, cần che chắn phù hợp, hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng bệnh đường hô hấp. Gia đình nên vệ sinh nhà cửa, đồ chơi, giữ không gian sống sạch sẽ, thông thoáng; vệ sinh, bảo dưỡng máy điều hòa định kỳ và tránh để luồng gió thổi trực tiếp vào trẻ khi ngủ.
Việc vệ sinh răng miệng, chăm sóc mũi họng đúng cách cũng góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ. Khi trẻ bị ho, sổ mũi hoặc sốt, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước; với trẻ còn bú mẹ, cần tiếp tục cho bú theo nhu cầu của trẻ. Không tự ý sử dụng kháng sinh, thuốc ho khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế. Tiêm ngừa đầy đủ là biện pháp phòng bệnh tốt nhất cho trẻ em.
“Đặc biệt, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi triệu chứng bất thường, như khò khè, ho nhiều, lừ đừ. Nếu trẻ co giật, khó thở, thở co lõm ngực, tím tái, li bì, nôn ói nhiều, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thời” - BS Huy khuyến cáo.
Chủ động phòng bệnh từ gia đình, chăm sóc đúng cách và đưa trẻ đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường là những việc làm thiết thực giúp hạn chế nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe trẻ khi thời tiết thay đổi.
Nguyễn Dân – Sao Mai