Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Điểm đáng chú ý là bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người chính thức được đưa vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng.
Bệnh nhân đang tiêm ngừa vắc xin tại HPV CDC Đồng Nai.
Theo đó, 14 bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của chương trình Tiêm chủng mở rộng (miễn phí) bao gồm: Bệnh viêm gan virus B; bệnh lao; bệnh bạch hầu; bệnh ho gà; bệnh uốn ván; bệnh bại liệt; bệnh do Haemophilus influenzae tuýp b; bệnh sởi; bệnh rubella; bệnh viêm não Nhật Bản; bệnh tiêu chảy do virus Rota; bệnh do phế cầu; bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người; bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Vaccine HPV có khả năng phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm do virus HPV gây ra như: ung thư cổ tử cung, âm đạo/âm hộ, hậu môn, hầu họng, các tổn thương tiền ung thư/loạn sản, sùi mào gà... Vaccine được dùng cho cả nam và nữ, độ tuổi được khuyến cáo tiêm chủng từ 9-45 tuổi, trong đó, hiệu quả bảo vệ tối ưu từ 9-26 tuổi.
Hiện có 2 loại vaccine HPV, một loại phòng 4 tuýp virus HPV, một loại phòng 9 tuýp virus HPV. Tùy từng loại vaccine mà giá thành có thể dao động từ hơn 1,6 triệu đồng đến gần 3 triệu đồng/liều vaccine, cao hơn gấp nhiều lần so với nhiều loại vaccine phòng bệnh khác. Tùy thuộc vào từng độ tuổi và nhu cầu của khách hàng mà bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine phù hợp.
Thông tư số 13 cũng quy định danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm bắt buộc trong tiêm chủng chống dịch bao gồm: bệnh bạch hầu; bệnh bại liệt; bệnh ho gà; bệnh rubella; bệnh sởi; bệnh tả; bệnh viêm não Nhật Bản; bệnh dại; bệnh cúm; bệnh Covid-19; các bệnh truyền nhiễm khác theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và được Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định.
Đối với đối tượng thuộc diện tiêm chủng bắt buộc, trạm y tế cấp xã phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan tại địa phương trong việc điều tra, lập và cập nhật danh sách các đối tượng thuộc diện tiêm chủng bắt buộc và thông báo cho đối tượng để tham gia tiêm chủng.
Cơ sở tiêm chủng cấp và điền số theo dõi tiêm chủng cá nhân; thống kê danh sách đối tượng tiêm chủng tại cơ sở và cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin của đối tượng tiêm chủng lên Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia bảo đảm không trùng lặp đối tượng tiêm chủng.
Đối với đối tượng thuộc diện tiêm chủng tự nguyện, cơ sở tiêm chủng cấp và điền số theo dõi tiêm chủng cá nhân; thống kê danh sách đối tượng tiêm chủng tại cơ sở và cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin của đối tượng tiêm chủng lên Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia bảo đảm không trùng lặp đối tượng tiêm chủng.
Thông tư cũng nhấn mạnh quy trình tiêm chủng phải tuân thủ đầy đủ các bước khám sàng lọc trước tiêm, thực hiện đúng chỉ định và hướng dẫn sử dụng vaccine, theo dõi sau tiêm ít nhất 30 phút tại điểm tiêm.
Sau tiêm, cha mẹ, người giám hộ hoặc người được tiêm cần tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ, đồng thời thực hiện ghi chép thông tin tiêm chủng theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh.
Bích Ngọc