Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo nhân lực y tế tại Trường Cao đẳng Bình Phước đang tạo ra nhiều thay đổi trong cách dạy và học. Từ trí tuệ nhân tạo (AI), thư viện số đến công nghệ mô phỏng 3D, thực tế ảo (VR)… không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức trực quan hơn mà còn góp phần rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực y tế trong thời kỳ chuyển đổi số.
Đổi mới phương pháp đào tạo bằng công nghệ số
Những giờ học giải phẫu, chăm sóc sức khỏe sinh sản hay kỹ thuật điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Bình Phước giờ đây không còn bó hẹp trong sách vở hay mô hình truyền thống. Chỉ với máy tính, màn hình cảm ứng và phần mềm mô phỏng, sinh viên có thể quan sát cấu trúc cơ thể người dưới dạng 3D, thực hành các kỹ thuật chuyên môn hoặc xử lý tình huống lâm sàng trong môi trường giả lập.
Theo ThS. Hà Văn Kiên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bình Phước, nhà trường xác định ứng dụng khoa học - công nghệ là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực y tế.
“Chúng tôi đang từng bước xây dựng môi trường đào tạo hiện đại, lấy người học làm trung tâm. Ngoài hệ thống học liệu điện tử, thư viện số, nhà trường còn triển khai mô hình học trực tuyến kết hợp (blended learning), đồng thời thử nghiệm ứng dụng AI trong hỗ trợ giảng dạy và đánh giá năng lực người học” - ThS Kiên cho biết.
Sinh viên Trường Cao đẳng Bình Phước ứng dụng công nghệ số vào môn học sức khỏe sinh sản.
Hiện có hàng ngàn sinh viên theo học ở các ngành điều dưỡng, hộ sinh, dược và chăm sóc sức khỏe. Nhà trường đã đầu tư nhiều phòng thực hành kỹ năng với mô hình mô phỏng phục vụ đào tạo điều dưỡng, cấp cứu cơ bản, chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh.
Trong các giờ thực hành, sinh viên được tiếp cận các tình huống giả lập tương tự môi trường bệnh viện thực tế. Từ đo sinh hiệu, tiêm truyền, sơ cấp cứu đến chăm sóc sản phụ đều được thực hiện nhiều lần trên mô hình trước khi tiếp xúc với người bệnh thật.
Sinh viên Lê Thị Thủy, ngành hộ sinh cho biết việc ứng dụng AI và công nghệ mô phỏng giúp quá trình học tập trở nên trực quan hơn.
“Trước đây có nhiều nội dung em rất khó hình dung khi chỉ học qua sách. Nay nhờ mô hình 3D và các phần mềm hỗ trợ, em có thể quan sát từng bộ phận cơ thể theo nhiều góc nhìn khác nhau nên nhớ bài nhanh hơn. AI cũng hỗ trợ tra cứu tài liệu, hệ thống kiến thức và luyện tập tình huống chuyên môn” - Thủy chia sẻ.
Không chỉ sinh viên, nhiều giảng viên cũng phải thay đổi phương pháp giảng dạy để thích ứng với môi trường số. Cô Đỗ Thị Hằng, giảng viên môn chăm sóc sức khỏe sinh sản, cho biết công nghệ giúp bài giảng sinh động hơn, tăng khả năng tương tác giữa giảng viên và sinh viên.
“Các tình huống mô phỏng giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống, phản xạ nghề nghiệp và nâng cao ý thức trách nhiệm trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Đây là điều rất khó đạt được nếu chỉ dạy theo phương pháp truyền thống” - cô Hằng nói.
Đáng chú ý, việc ứng dụng thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) trong đào tạo y khoa đang mở ra hướng tiếp cận mới. Sinh viên có thể quan sát mô hình giải phẫu đa chiều, thực hành kỹ thuật trong môi trường an toàn trước khi tham gia thực tế lâm sàng.
Theo nhiều sinh viên, việc học bằng công nghệ giúp giảm áp lực, tăng sự tự tin trước khi đi thực tập tại bệnh viện.
Đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao
Không chỉ dừng ở đổi mới phương pháp giảng dạy, việc ứng dụng khoa học - công nghệ còn được xem là bước chuẩn bị cho nguồn nhân lực y tế thích ứng với môi trường khám chữa bệnh hiện đại.
Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng đẩy mạnh bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, AI hỗ trợ chẩn đoán và phân tích dữ liệu y khoa, sinh viên ngành y cần sớm tiếp cận kỹ năng số ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Theo lãnh đạo Trường Cao đẳng Bình Phước, nhà trường đang tăng cường liên kết với các cơ sở y tế để sinh viên được tiếp cận quy trình khám chữa bệnh hiện đại, phần mềm quản lý bệnh viện cũng như các kỹ thuật điều trị công nghệ cao.
Sinh viên Trường Cao đẳng Bình Phước đang thực hành môn sức khỏe sinh sản thông qua mô phỏng.
Nhờ đó, khoảng cách giữa học tập và thực hành từng bước được thu hẹp. Sinh viên không chỉ nắm kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp số hóa.
Sinh viên Nguyễn Quỳnh Anh, ngành hộ sinh cho biết, việc học tập trong môi trường ứng dụng công nghệ giúp em chủ động hơn trong tiếp cận kiến thức và kỹ năng nghề.
“Em được thực hành trên mô hình mô phỏng nhiều lần trước khi đi thực tế nên tự tin hơn khi chăm sóc sản phụ và trẻ sơ sinh. Em mong muốn sau này trở thành nữ hộ sinh giỏi, tận tâm để phục vụ cộng đồng” – Quỳnh Anh chia sẻ.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số trong đào tạo y khoa cũng đặt ra không ít thách thức. Chi phí đầu tư thiết bị mô phỏng, phần mềm chuyên dụng và hạ tầng công nghệ còn khá lớn. Nhiều giảng viên phải dành thời gian học tập, cập nhật kỹ năng số để đáp ứng yêu cầu mới.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của người thầy và trải nghiệm thực tế với người bệnh. Vì vậy, đào tạo y khoa hiện đại cần kết hợp hài hòa giữa công nghệ, kiến thức chuyên môn và giáo dục y đức.
Theo ThS. Hà Văn Kiên, mục tiêu của nhà trường không chỉ đào tạo sinh viên giỏi chuyên môn mà còn xây dựng đội ngũ nhân lực y tế giàu trách nhiệm, nhân văn và thích ứng với xu hướng phát triển của ngành y.
“Người làm nghề y ngoài kiến thức và kỹ năng còn cần y đức. Công nghệ có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng sự tận tâm với người bệnh vẫn là giá trị cốt lõi” – ThS Kiên nhấn mạnh.
Trong xu thế chuyển đổi số hiện nay, việc đưa AI, mô hình mô phỏng và công nghệ hiện đại vào giảng đường không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn mở ra hướng đi mới cho giáo dục y khoa. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để xây dựng nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.
Xuân Hiệp