Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 1709/QĐ-BYT phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Đây là chương trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo động lực mới cho công tác y tế, dân số gắn liền với sự phát triển bền vững của đất nước.
Định hướng dài hạn và những mục tiêu đột phá
Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong thời gian 10 năm, từ năm 2026 đến năm 2035, chia thành hai giai đoạn là 2026-2030 và 2031-2035. Đối tượng thụ hưởng là toàn thể người dân Việt Nam, trong đó ưu tiên hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương như người dân vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, người có công với cách mạng, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em và lao động tại các khu công nghiệp. Mục tiêu tổng quát là nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, nâng cao thể lực, tầm vóc, tuổi thọ, giải quyết hiệu quả các vấn đề dân số trong tình hình mới nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Phòng Dân số (Sở Y tế thành phố Đồng Nai) nói chuyện chuyên đề về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh cho học sinh THCS và THPT trên địa bàn.
Đến năm 2030, Chương trình đặt ra nhiều chỉ tiêu quan trọng trong lĩnh vực y tế và dân số. Trong đó, tập trung duy trì mức sinh hợp lý, ứng phó với xu hướng mức sinh thấp và nâng cao chất lượng dân số. Cụ thể, tỷ suất sinh thô tăng thêm 0,5‰ và số phụ nữ sinh đủ hai con tăng thêm 5% so với năm 2025; tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái sinh ra sống. Chương trình cũng đặt mục tiêu 90% nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; 70% phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh ít nhất 4 bệnh, tật bẩm sinh phổ biến và 90% trẻ sơ sinh được sàng lọc ít nhất 5 bệnh, tật bẩm sinh phổ biến. Bên cạnh đó, 100% người dân được lập hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời; 100% trạm y tế xã, phường triển khai quản lý, dự phòng và điều trị một số bệnh không lây nhiễm; 80% người từ 18 đến 69 tuổi được đánh giá nguy cơ, sàng lọc bệnh không lây nhiễm ít nhất một lần trong giai đoạn 5 năm. Đồng thời, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm xuống dưới 15%.
Hiện thực hóa bằng 5 dự án trọng điểm
Để cụ thể hóa các mục tiêu trên, Chương trình được thiết kế đồng bộ với 5 dự án lớn, bao gồm: nâng cao năng lực y tế cơ sở; nâng cao hiệu quả hệ thống phòng bệnh và nâng cao sức khỏe; nâng cao chất lượng chăm sóc xã hội cho người dễ bị tổn thương; truyền thông dân số; và dự án dân số và phát triển nhằm giải quyết toàn diện các thách thức về già hóa dân số cũng như phát huy lợi thế cơ cấu dân số vàng. Nhiều hoạt động sẽ được triển khai quyết liệt như vận động nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý y tế.
Việc ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn này là bước cụ thể hóa quan trọng các chủ trương của Đảng về công tác dân số trong tình hình mới. Đây không chỉ là giải pháp căn cơ để giải quyết chênh lệch mức sinh giữa các vùng miền mà còn tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Quyết định 1709/QĐ-BYT chính là cơ sở pháp lý, định hướng quan trọng để các địa phương, trong đó có thành phố Đồng Nai, chủ động xây dựng kế hoạch hành động phù hợp với thực tiễn, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong giai đoạn mới.
Đỗ Hoa - Nguyễn Dịu