Với hơn 2 triệu lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, Đồng Nai là một trong những địa phương có lực lượng lao động lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, tỷ lệ người lao động được khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp vẫn còn thấp so với quy mô lao động hiện có, đặt ra yêu cầu cần nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe nhằm bảo vệ nguồn nhân lực và bảo đảm sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Tại Hội nghị đối thoại giữa Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động với các doanh nghiệp diễn ra mới đây, ngành Y tế Đồng Nai đã đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe người lao động trong bối cảnh các yếu tố nguy cơ nghề nghiệp ngày càng đa dạng.
Nhiều lao động chưa được khám sức khỏe đầy đủ
Theo BS.CKI Đỗ Quốc Chung, Trưởng khoa Phòng chống bệnh nghề nghiệp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Nai, khám sức khỏe định kỳ và phòng chống bệnh nghề nghiệp là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, giảm nguy cơ tai nạn lao động, đồng thời duy trì năng suất và chất lượng nguồn nhân lực.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác này tại nhiều doanh nghiệp vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Năm 2025, toàn tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập có hơn 2 triệu lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong các loại hình kinh tế. Dù vậy, chỉ có 2.393 cơ sở thực hiện quản lý và lập hồ sơ sức khỏe cho khoảng 1,28 triệu lao động.
Nhân viên y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Nai thực hiện kiểm tra chức năng hô hấp cho người lao động trong đợt khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.
Đáng chú ý, số doanh nghiệp tổ chức khám sức khỏe định kỳ chỉ đạt 369 đơn vị với khoảng 391.600 người lao động được khám. Đối với công tác khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, toàn tỉnh mới tiếp cận được hơn 40.000 lao động tại 326 cơ sở và ghi nhận 4 trường hợp mắc mới. Trong khi đó, chỉ có 381 doanh nghiệp thực hiện quan trắc môi trường lao động theo quy định.
Theo BS Chung, một số doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm chăm sóc sức khỏe người lao động hoặc chưa chủ động phối hợp với các cơ sở y tế. Bên cạnh đó, không ít người lao động còn tâm lý e ngại việc phát hiện bệnh sẽ ảnh hưởng đến công việc và thu nhập.
Là công nhân làm việc hơn 10 năm trong môi trường có tiếng ồn lớn tại một doanh nghiệp sản xuất ở Khu công nghiệp Biên Hòa 2, anh P.B.T. (ngụ phường Tân Triều, TP.Đồng Nai) cho biết trước đây bản thân ít quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, qua một đợt khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, anh được phát hiện suy giảm thính lực mức độ nhẹ và được tư vấn các biện pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp. “Nếu không được khám, tôi cũng không biết sức nghe của mình đã bị ảnh hưởng. Nhờ phát hiện sớm nên tôi có thể điều chỉnh thói quen làm việc và sử dụng phương tiện bảo hộ đúng cách hơn” - anh T. chia sẻ.
Chủ động phòng bệnh nghề nghiệp, giảm nguy cơ đột quỵ
Để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe người lao động, ngành Y tế Đồng Nai kiến nghị các doanh nghiệp xây dựng gói khám sức khỏe phù hợp với đặc thù nghề nghiệp, đồng thời lồng ghép các xét nghiệm chuyên sâu nhằm phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp và các bệnh không lây nhiễm.
Theo BS Chung, các doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ việc khám sức khỏe đầu vào, khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo quy định. Song song đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ sức khỏe nhằm theo dõi diễn biến sức khỏe của người lao động một cách liên tục, từ đó kịp thời phát hiện và can thiệp các nguy cơ bệnh tật.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội nghị là tình trạng đột quỵ ở người lao động. BS Chung cho hay, đột quỵ có thể liên quan đến nhiều yếu tố như áp lực công việc kéo dài, căng thẳng tâm lý, sử dụng thuốc lá, rượu bia hoặc mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu.
Do đó, công tác khám sức khỏe định kỳ cần chú trọng phát hiện sớm và quản lý hiệu quả các bệnh không lây nhiễm. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế trong tư vấn, theo dõi và hỗ trợ điều trị cho người lao động có nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, việc cải thiện môi trường làm việc đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Các doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá các yếu tố nguy cơ nghề nghiệp, giảm thiểu tác động của bụi, hóa chất, tiếng ồn và nhiệt độ cao; bảo đảm điều kiện thông gió, ánh sáng phù hợp; đồng thời trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động cho người lao động.
Ngoài các giải pháp chuyên môn, ngành Y tế cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống phúc lợi doanh nghiệp, tổ chức công đoàn, cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc chăm lo sức khỏe thể chất và tinh thần cho người lao động. Chính sách hỗ trợ khám chữa bệnh, nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe cùng các hoạt động văn hóa, thể thao, tư vấn tâm lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo động lực làm việc cho người lao động.
Việc thực hiện hiệu quả các giải pháp về khám sức khỏe định kỳ, phòng chống bệnh nghề nghiệp và kiểm soát nguy cơ đột quỵ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người lao động mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Minh Hoàn