Đây là chủ đề Ngày Thế giới phòng, chống sốt rét năm 2026 do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra, như một lời kêu gọi hành động nhằm nắm bắt thời cơ, bảo vệ tính mạng người dân ngay từ bây giờ và đầu tư cho một tương lai không còn sốt rét.
Ảnh minh hoạ (nguồn: Viện sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng TP.HCM)
Theo WHO, kể từ năm 2000, khoảng 2,3 tỷ ca mắc và 14 triệu ca tử vong do sốt rét đã được ngăn chặn. Đến nay, 47 quốc gia và vùng lãnh thổ đã được chứng nhận loại trừ sốt rét (trong đó có 2 quốc gia vào năm 2024 và 3 quốc gia vào năm 2025), 37 quốc gia ghi nhận dưới 1.000 ca mắc trong năm 2024. Đáng chú ý, các quốc gia thuộc Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng đã chứng minh việc loại trừ sốt rét là hoàn toàn khả thi khi số ca mắc giảm gần 90% dù tình trạng kháng thuốc vẫn kéo dài.
Giai đoạn 2000–2024 ghi nhận nhiều tiến bộ rõ rệt khi số quốc gia có sốt rét lưu hành giảm mạnh, từ 108 xuống còn 80. Số quốc gia có dưới 10.000 ca mắc tăng từ 27 lên 46; số quốc gia có số ca mắc nội địa dưới 100 ca tăng từ 6 lên 26; số quốc gia có số ca mắc nội địa dưới 10 ca tăng từ 4 lên 24. Tuy nhiên, tình hình toàn cầu vẫn còn thách thức khi năm 2024 ước tính có 282 triệu ca mắc và 610.000 ca tử vong, tăng nhẹ so với năm 2023.
Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi Anopheles, với các triệu chứng điển hình như rét run, sốt và vã mồ hôi. Để phòng bệnh, người dân cần chủ động vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi; ngủ màn, mặc quần áo dài tay, sử dụng các biện pháp xua muỗi. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng và ngăn chặn lây lan trong cộng đồng.
Hồ Hồng